Аль-Калам сүрөсү — Аят 18

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• وَلَا يَسْتَثْنُونَ — «жана алар "Аллах кааласа" деп айтышкан жок». Бул жерде «истисна» деген сөз «Аллах кааласа» деп шарт кошууну билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аяттан мурунку аяттарда Аллах Таала Мекке элин ачарчылык жана кургакчылык менен сынаганын, ошондой эле бак-дарак ээлеринин окуясын баяндайт. Ал бактын ээлери эртең менен бактын мөмөлөрүн жыйнап алууга ант ичишкен. Алардын ниети — бактын түшүмүн бүтүндөй өздөрү алып, кедей-кембагалдарга, муктаждарга эч нерсе калтырбоо болчу. Бирок алар ант ичишкенде «Аллах кааласа» деп айтышкан эмес. Бул аят ошол алардын ушул катасын — Аллахтын эркин эске албай, өздөрүнүн планын сөзсүз ишке ашат деп ойлогонун — ачыктайт. «Истисна» деген нерсе — бул «ин шаа Аллах» деп айтуу, башкача айтканда, келечектеги ишти Аллахтын каалоосуна тапшыруу. Алар муну унутуп калышкандыктан, кийин бактары кыйрап, колу бош калышкан.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Келечектеги иштерди пландаштырганда ар дайым «Аллах кааласа» деп айтуу — ыймандуу адамдын адаты. Бул Аллахтын кудуретин моюнга алуу жана Ага таянуу.
• Байлык, дүйнө-мүлк адамдын өзүнүн гана күчү менен эмес, Аллахтын бергени экенин түшүнүү. Аллах каалабаса, эч нерсе ишке ашпайт.
• Мал-мүлктөн муктаждарга, кедейлерге үлүш берүү — ыймандын жана жакшылыктын белгиси. Бак ээлери ушундай жакшылыкты аткарбай, ач көздүк кылышкан.
• Аллахка болгон ишеним жана моюн сунуу адамды текеберликтен, өзүнө гана ишенүүдөн сактайт.
• Бул аят бизди ар дайым Аллахты эстөөгө, сөзүбүздө жана ишибизде Анын ыраазылыгын көздөөгө чакырат.