Сураи Аль-Калам — Оят 18

1. Маънои калимаҳое, ки дар оят фаҳмиши онҳо зарур аст:

— «يَسْتَثْنُونَ» (ястасниун): аз решаи «истисно» буда, маънои «истисно кардан» ё «берун овардан»-ро дорад. Дар ин ҷо маънои хос дорад: гуфтани «иншоаллоҳ» ҳангоми қасам ё ваъда, яъне ба хоҳиши Худо вобаста кардани амал.

1. Тафсири оят:

Худованди мутаъол дар ин оят аз ҳоли соҳибони боғ хабар медиҳад, ки онҳо қасам хӯрданд, ки субҳи барвақт меваҳои боғи худро ҳамагӣ чинанд ва ба мискинону ниёзмандон чизе надиҳанд. Онҳо дар қасами худ нагуфтанд: «Иншоаллоҳ» — яъне ба хоҳиши Парвардигор вобаста накарданд ва ҳаққи мискинонро аз меваҳои боғ берун нагузоштанд. Ин амали онҳо нишонаи худписандӣ, ҳирс ва ғурур буд, ки онҳо худро аз бандагони дигари Худо болотар меҳисобиданд ва ҳаққи онҳоро эътироф намекарданд. Пас, Худованд онҳоро ба сабаби ин кирдор ва нагуфтани «иншоаллоҳ» гирифторӣ кард ва боғи онҳо нест шуд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меояд ва одамонро ба Ислом ва Қуръон меҳрубон мекунад:

— Ин оят моро таълим медиҳад, ки ҳангоми қасам хӯрдан ё ваъда додан ҳамеша «иншоаллоҳ» гӯем, то худро ба Худо вобаста кунем ва аз худписандӣ дур бошем.

— Ҳаққи мискинону ниёзмандон дар молу сарват эътироф шудааст; инсон бояд дилашро аз ҳирсу худбинӣ пок кунад ва ба дигарон низ накӯӣ кунад.

— Қуръон ҳатто ҳолатҳои хурди рафтори инсонро баён мекунад ва моро ба роҳи рост ҳидоят менамояд; ин нишонаи он аст, ки Қуръон китоби ҳидоят барои тамоми одамон аст.

— Худованд одил аст ва ҳар касро ба амалаш ҷазо медиҳад; ин моро ба тавба ва ислоҳи худ водор мекунад ва ба некию адолат тарғиб менамояд.