Аль-Калам сүресі — Аят 21

1. Сөздердің мағынасы:

• فَتَنَادَوْا: бір-бірін шақырды, араларында дауыстап хабарласты.
• مُصْبِحِينَ: таң атқан кезде, таңертеңгі уақытта.

1. Аяттың тәпсірі:

Осы аятта Аллаһ тағала бақтарының жемісін жинауды ойлаған адамдардың таңертеңгілікте бір-бірін шақырғанын баяндайды. Олар түнде бақтарын қорғаусыз қалдырып, таң атысымен бір-бірін оятып, «егіндікке ерте барыңдар, егер жемісті үзуге бел буды болсаңдар» деп араларында дауыстасып, бірін-бірі шақырды. Бұл олардың ниеттерінің қаншалықты берік болғанын және істерін асығыс, айламен іске асыруға ұмтылғанын көрсетеді. Олар кедей-кепшікке тиесілі үлесті бермеуді ойлап, таңертең ерте барып, жемісті жинап алуды жоспарлады. Алайда Аллаһтың қалауы басқаша болды — олар күтпеген жайтқа тап болды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ тағала пенделерінің барлық ісін, тіпті араларындағы сыбырласқан сөздерін де біледі және бақылайды.
• Адам баласы қандай айла-амал құрса да, Аллаһтың әмірі мен қалауы орындалады; Оның жоспарын ешкім бұза алмайды.
• Мал-мүлікте кедей-кепшіктің, мұқтаждардың хақысы бар екенін ұмытпау керек; сараңдық пен айлакерлік ақырында адамның өзіне зиян әкеледі.
• Құран Кәрімнің адамдардың күнделікті өміріндегі нақты оқиғаларды мысалға келтіре отырып, үлкен ғибраттарды ұсынатынын көреміз. Бұл — Құранның кереметтігінің бір көрінісі.
• Әрбір адам өз ісінде адал болып, Аллаһтың разылығын көздеуі керек; айла мен қулықпен уақытша пайда табуға тырысу — ақырында өкінішке әкеледі.
• Таңертеңгілік уақытты игі істерге, жақсылыққа пайдалану — мұсылманның әдебі; бірақ оны жаман ниетпен емес, қайырымдылықпен бастау керек.