سوره حاقه — آیه 29

معانی کلمات:

• هَلَكَ: نابود شد، از بین رفت.
• سُلْطَانِيَهْ: حجت و برهان من، یا قدرت و اقتدار و جاه من.

تفسیر آیه:

این جمله بخشی از سخنان اهل شقاوت در روز قیامت است؛ هنگامی که نامه اعمالشان به دست چپشان داده میشود، با نهایت حسرت و ندامت فریاد برمیآورند و اعتراف میکنند که تمام تکیهگاهها و پشتوانههایشان از دست رفته است. منظور از «سلطان» در اینجا حجت و برهانی است که در دنیا برای توجیه اعمال نادرست خود به آن متوسل میشدند، یا قدرت و جاه و مقامی که در زندگی دنیوی به آن میبالیدند و گمان میکردند میتوانند در برابر حق از آن استفاده کنند. اکنون در آن صحنه هولناک، همه آن قدرتها و استدلالهای باطل نابود شده و هیچ چیز برای دفاع از آنان باقی نمانده است. آنان که در دنیا با تکبر و گردنکشی، استدلالهای خود را بر حق مقدم میشمردند و به زور و قدرت خود میبالیدند، در اینجا با دست خالی و درماندگی کامل، اعتراف میکنند که تمام آن حجتها و قدرتها هلاک شده و هیچ اثری از آنها باقی نمانده است.

فواید و پیامهای آیه:

• قدرت و جاه دنیوی هیچ پشتوانه و نجاتبخشی در آخرت نیست؛ تنها ایمان و عمل صالح است که در آن روز به کار انسان میآید.
• انسان نباید به استدلالهای باطل و توجیهات نادرست خود برای فرار از حقایق دینی دل خوش کند؛ زیرا در قیامت همه این حجتها از بین میرود و حقیقت آشکار میشود.
• این آیه هشداری است به همه کسانی که به قدرت، ثروت و موقعیت اجتماعی خود میبالند و از آن در برابر حق استفاده میکنند که این امور زودگذر و فریبندهاند و در نهایت جز حسرت و ندامت چیزی برایشان به ارمغان نمیآورند.
• مؤمن باید همواره به یاد داشته باشد که تنها تکیهگاه واقعی او خداوند است و هیچ قدرتی جز قدرت الهی پایدار نیست؛ بنابراین باید در زندگی به دنبال کسب رضایت خداوند باشد، نه به دنبال جاه و مقام دنیوی.