سوره اعراف — آيت 5

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• دَعْوَاهُمْ: سندن دعا، سڏ، پڪار ۽ التجا.
• بَأْسُنَا: اسان جو عذاب ۽ سختي.
• ظَالِمِينَ: ظلم ڪندڙ، پاڻ تي زيادتي ڪندڙ.

2) آيت جي تفسير:

جڏهن الله تعاليٰ جو عذاب انهن تي نازل ٿيو، تڏهن انهن جي طرفان ڪا به دعا، پڪار يا التجا نه ٿي، ۽ نه ڪو ٻيو ڪلام ٿيو، رڳو اهو چيائون ته اسان پاڻ ئي ظلم ڪندڙ هئاسين. يعني انهن پنهنجي ڪفر ۽ انڪار جو اقرار ڪيو ۽ مڃيائون ته اسان عذاب جا حقدار آهيون. پر اهو اقرار انهن کي ڪو به فائدو نه ڏنو، ڇاڪاڻ ته اهو وقت توبه ۽ قبوليت جو نه هو، پر اهو وقت پڇتاءَ ۽ اعتراف جو هو، جيڪو اڳ ۾ ئي دير ٿي چڪي هئي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جي عذاب کان اڳ ۾ ئي توبه ڪرڻ ۽ پنهنجي غلطين کي مڃڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته عذاب اچڻ کان پوءِ جو اعتراف فائديمند نه ٿيندو آهي.
• انسان کي گهرجي ته هميشه پنهنجي ڪمن جو جائزو وٺندو رهي ۽ الله جي نافرماني کان بچندو رهي.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ انهن قومن جا مثال بيان ڪري ٿو ته جيئن اسان انهن جي انجام مان سبق حاصل ڪريون ۽ پنهنجي آخرت جي زندگي کي سنوارڻ جي ڪوشش ڪريون.
• الله تعاليٰ انصاف ڪندڙ آهي، ظلم ڪندڙن کي سندن ظلم جي سزا ضرور ملندي آهي، پر الله تعاليٰ توبه ڪندڙن کي معاف ڪرڻ ۽ بخشڻ وارو آهي، جيستائين توبه جو وقت باقي آهي.
• اسان کي گهرجي ته قرآن مجيد جي تعليمات تي عمل ڪريون ۽ پنهنجي زندگي ۾ الله جي حڪمن کي مڃيون، ته جيئن دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿيون.