Аль-Араф сүрөсү — Аят 67

1. Сөздөрдүн мааниси:

• يَا قَوْمِ — «Оо, элим!» — пайгамбар өз элине кайрылып жатат.
• سَفَاهَةٌ — «акылсыздык», «жеңил ойлуулук», «ою тайкылык» деген маанилерди билдирет.
• رَسُولٌ — «элчи», «пайгамбар» — Аллах тарабынан жиберилген адам.
• رَبِّ الْعَالَمِينَ — «бардык ааламдардын Раббиси» — бүткүл жаратылыштын Жаратуучусу жана Эгеси.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Худ пайгамбар (алайхи-с-салам) өз элине кайрылып, алар ага акылсыздык, жеңил ойлуулук тагып, анын чакырыгын четке каккан кезде, ал мындай деп жооп берди: «Оо, элим! Менде акылсыздык да, ою тайкылык да жок. Мен акылымдан адашкан адам эмесмин. Тескерисинче, мен бүткүл ааламдардын Раббиси тарабынан жиберилген элчимин».

Башкача айтканда, Худ пайгамбар өзүнө тагылган жалган жалааны четке кагып, өзүнүн акылдуу, ой-өрөңү кең адам экенин, бирок эң негизгиси — ал Аллах тарабынан жиберилген чыныгы пайгамбар экенин билдирди. Анын чакырыгы адамдын оюнан чыккан нерсе эмес, тескерисинче, бүткүл жаратылыштын Эгесинен келген вахий (аян) болгон.

Бул аятта пайгамбарлардын дааватына каршы чыккан адамдар аларды акылсыз, жеңил ойлуу деп айыптоо менен гана чектелбей, алардын чыныгы даражасын төмөндөтүүгө аракет кылгандыгы баяндалат. Ал эми пайгамбарлар болсо сабырдуулук, акылмандык жана жумшактык менен жооп берип, өздөрүнүн чыныгы милдетин — Аллахтын элчиси экендигин — так жана ачык жеткиришкен.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Пайгамбарлар дайыма акылдуу, ой-өрөңү кең, адептүү адамдар болушкан. Аларга тагылган жалаалар негизсиз экенин бул аят далилдейт.
• Чыныгы ыймандуу адам өзүнө тагылган жалаа менен күрөшүүдө акылмандык жана жумшактык менен жооп берүүгө тийиш.
• Ар бир мусулман Аллахтын элчилерин урматтап, алардын чакырыгын кабыл алууга умтулушу керек.
• Бул аят бизге чыныгы дааваттын негизи — акылдуулук, чынчылдык жана сабырдуулук экенин үйрөтөт.
• Аллах Таала өз пайгамбарларын колдоп, алардын акыйкаттыгын ачыкка чыгарат. Ким акыйкатты четке какса, ал өзүнө зыян келтирет.
• Ислам дини акылга, ой жүгүртүүгө жана чындыкка чакырат. Бул аят аркылуу Исламдын акыйкаттуулугу жана анын чакырыгынын тазалыгы дагы бир жолу айкындалат.