سوره اعراف — آیه 76

معانی کلمات:

• اسْتَكْبَرُوا: تکبّر ورزیدند، خود را بزرگ شمردند و سرپیچی کردند.
• كَافِرُونَ: منکران، جاحدان، کسانی که پوشیده و انکار میکنند.

تفسیر آیه:

هنگامی که پیامبر خدا صالح علیهالسلام معجزهی الهی را ارائه کرد و گروهی از قومش -که مؤمن و تسلیم حق بودند- به او ایمان آوردند، مستکبران و گردنکشان قوم که خود را برتر از دیگران میدانستند، در پاسخ به مؤمنان گفتند: «ما به آنچه شما به آن ایمان آوردهاید -یعنی نبوّت صالح و رسالت او- کافر و منکریم و هرگز آن را نمیپذیریم و از شریعت او پیروی نخواهیم کرد.» این سخن نشاندهندهی سرسختی و لجاجت آنان در برابر حق بود؛ آنان نه تنها به دنبال حقیقت نرفتند، بلکه با تکبّر و خودبرتربینی، ایمان مؤمنان را به سخره گرفتند و راه کفر و انکار را در پیش گرفتند. این آیه بیانگر آن است که مستکبران در برابر دعوت انبیاء، به جای تسلیم شدن در برابر حق، با نخوت و غرور، ایمان آورندگان را تحقیر کرده و راه کفر را آشکارا اعلام میکنند.

فواید و پیامهای آیه:

• تکبّر و خودبرتربینی از بزرگترین موانع پذیرش حق است؛ چرا که مستکبران به دلیل غرور، حاضر به تسلیم در برابر حقیقت نمیشوند.
• ایمانآورندگان به حق، هرچند در اقلیت باشند، بر راه راستاند و مستکبران با انکارشان تنها به خود ضرر میزنند.
• این آیه به مؤمنان میآموزد که در برابر سخنان تمسخرآمیز و انکار مستکبران، استوار بمانند و از ایمان خود دست نکشند، چرا که خداوند یار و یاور آنان است.
• سرنوشت مستکبران در این داستان، هشداری است برای همهی انسانها که از تکبّر بپرهیزند و در برابر دعوت انبیاء، با فروتنی و خردمندی برخورد کنند تا مشمول عذاب الهی نشوند.