Аль-Араф сүрөсү — Аят 92

1. Сөздөрдүн мааниси:

• كَذَّبُوا: «жалганга чыгардылар», «ишенбедилер» дегенди билдирет.
• يَغْنَوْا: «жашап-турушту», «жайгашып, орун алышты» деген мааниде. Бул жерде алардын мурдагы жашоосу, турмуш курушу айтылып жатат.
• الْخَاسِرِينَ: «зыян тарткандар», «утулгандар» дегенди билдирет. Башкача айтканда, өздөрүнө зыян келтирип, эч нерсеге жетпегендер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Шуайб пайгамбарды (алайхи-с-салам) жалганга чыгарган адамдардын акыбети баяндалат. Алар өздөрү жашаган жерлеринде эч качан жашабагандай, ошол жерде эч качан жашоо кечирбегендей болуп калышты. Башкача айтканда, алар толугу менен кыйратылып, жок болушту, алардан эч кандай из калбады. Алардын үйлөрү, мүлктөрү, жашоосу — баары жок болду. Ошол жерде жүргөн адамдар аларды эстебей калышты, ушунчалык деңгээлде жок болушту.

Андан кийин Аллах Таала алардын чыныгы абалын ачыктап: «Шуайбды жалганга чыгаргандар — алар зыян тарткандар» дейт. Бул жерде алардын зыяны эки дүйнөнү тең камтыйт: дүйнөдө алар өздөрүнүн жашоосун, мүлкүн, үй-бүлөсүн жоготуушту; акыретте болсо түбөлүк азапка дуушар болушту. Алар өздөрүнүн динин да, дүйнөсүн да жоготушту. Ал эми алар «Шуайбды ээрчигендер зыян тартат» деп ойлошкон, бирок чындыгында өздөрү зыян тарткандар болушту. Ыйман келтиргендер эмес, тескерисинче, каапырлар жана жалганга чыгаргандар зыянга учурады.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Пайгамбарларды жалганга чыгаруу адамды түбөлүк зыянга алып барат. Бул аят бизге пайгамбарлардын чакырыгын четке кагуу канчалык оор кесепеттерге алып келерин эскертет.
• Дүйнө жашоосу убактылуу. Бир кездеги кубаттуу, бай, жашоосу гүлдөгөн элдер бүгүн жок. Бул дүйнөнүн кооздугуна алданып калбоо керектигин үйрөтөт.
• Чыныгы зыян — акыретти жоготуу. Адам дүйнөдө байлыгын жоготсо да, ыйманын сактап калса, ал чыныгы зыян тарткан эмес. Ал эми ыйманын жоготкон адам эки дүйнөдө тең зыян тартат.
• Аллахтын адилеттиги. Аллах ыймандууларды эмес, каапырларды жок кылат. Бул аят ыймандууларга сооротуу, ал эми каапырларга эскертүү болуп саналат.
• Ыймандуу болуу — эң чоң ийгилик. Аятта «зыян тарткандар» деп так каапырлардын аталышы, ыймандуулардын акыбетинин жакшы экенин көрсөтөт. Бул бизди ыйманга, пайгамбарлардын жолун ээрчүүгө чакырат.