Аль-Кияма сүрөсү — Аят 13

1. Сөздөрдүн мааниси:

• يُنَبَّأُ — кабар берилет, билдирилет.
• الْإِنسَانُ — адам.
• يَوْمَئِذٍ — ошол күнү (кыямат күнү).
• بِمَا قَدَّمَ — алдын ала жиберген нерселери менен (өмүрүндө кылган жакшы-жаман иштери).
• وَأَخَّرَ — жана артына калтырган нерселери менен (кийинкилерге калтырган изи, же кылбай койгон иштери).

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Кыямат күнү адамга өзүнүн бүткүл кылган иштери жөнүндө кабар берилет. Ал өмүрүндө алдын ала кылган жакшылык же жамандык иштери, ошондой эле артынан калтырган нерселери — башкалар анын артынан уланткан жакшы же жаман амалдары, же болбосо кылууга мүмкүнчүлүгү болуп туруп кылбай койгон жакшы иштери — баары ага ачык-айкын көрсөтүлөт. Ошол күнү адамга эч нерсе жашыруун калбайт, анын бүткүл жасаган иштери, алды-арты баары алдына коюлат. Ким жакшылык иш кылса, анын сооп-себабы өзүнө да, аны уланткандарга да жазылат; ким жамандыкка жол ачса, анын күнөөсү да ушундай жол менен болот.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ар бир адам өз иш-аракеттери үчүн жооп берерин билүү — адамды жакшылыкка умтулууга, жамандыктан кайтарууга түрткү берет.
• Жакшылык иш кылуу жана аны башкаларга үлгү кылып калтыруу — улуу сооп-себапка ээ болуунун жолу. Пайгамбырыбыз (с.а.в.) айткандай: «Ким исламда жакшы үлгү баштаса, ага анын сооп-себабы жана кийин аны кылгандардын сооп-себабы жазылат».
• Бул аят адамды өз өмүрүнүн ар бир мүнөтүн баалоого, бекер өткөрбөөгө чакырат.
• Кыямат күнүндөгү эсеп-кысапты эстөө — адамдын жүрөгүнө такыбалыкты, жоопкерчиликти жана Аллахка болгон коркууну орнотот.
• Ислам дини адамды жакшылыкка үндөп, жамандыктан кайтарып, коомду оңдоп-түзөөгө багыттайт. Бул аят аркылуу ар бир адам өзүнөн кийин кандай из калтырарын ойлонууга чакырылат.