Аль-Кияма сүресі — Аят 13

1. Сөздердің мағынасы:

• يُنَبَّأُ — хабардар етіледі, айтылады, мәлімденеді.
• يَوْمَئِذٍ — сол күні, яғни Қиямет күні.
• قَدَّمَ — алдын ала жібергені, бұрын істеген істері.
• أَخَّرَ — кейінге қалдырғаны, кешіктіргені.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Қиямет күнінің бір сәтін суреттейді. Сол күні әрбір адам өзінің бүкіл істеген істері туралы толық хабардар етіледі. Ол жақсылық па, жамандық па — бәрі алдына қойылады. Адам өмірінде істеп үлгерген істері де, істеуге тиіс болып та, кейінге қалдырып, істемей қалған жақсылықтары да оған айтылады. Яғни, ол тек жасаған амалдары үшін ғана емес, жасамай қалған, кешіктірген жақсылықтары үшін де жауап береді. Кейбір тәпсіршілер бұған «адамның артында қалдырған іздері» деген мағынаны да қосады: яғни ол өзінен кейін қалдырған жақсы немесе жаман әсерлері, үйреткен істері де оған хабарланады. Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) айтқан: «Кімде-кім исламда жақсы бір жол бастаса, оған соның сауабы және одан кейін соны істегендердің сауабы жазылады». Демек, адамның істеген ісі ғана емес, оның артынан жалғасқан әсерлері де оның есебіне кіреді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят адамды өз істеріне мұқият болуға, әрбір жасаған әрекеті үшін есеп беретінін ұғынуға шақырады.
• Жақсылықты кейінге қалдырмай, мүмкіндік болғанда дереу істеуге ынталандырады.
• Адам тек өзінің ғана емес, өзінен кейін қалдырған іздерінің де жауабын беретінін білдіреді. Сондықтан жақсы үлгі болу, жақсылыққа жол ашу — үлкен сауап.
• Бұл аят Алланың әділдігін көрсетеді: ешкім ешнәрсесіз қалмайды, әркім өз амалының хабарын алады.
• Ислам діні адамды жауапкершілікке, саналы өмір сүруге, жақсылық жасауға және оны таратуға шақырады. Бұл — адамды рухани жетілуге, қайырымдылыққа және Алланың разылығына ұмтылуға бастайтын ұлы жол.