Surah Al-Qiyamah — Ẹsẹ 34

Ìtumọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tí ó nílẹ̀ ìṣàlàyé nínú ẹsẹ yìí:

• أَوْلَىٰ (Aolā): Ọ̀rọ̀ yìí wá láti inú ọ̀rọ̀ "الوَيْل" (al-Wayl) tí ó túmọ̀ sí ìparun, ìdààmú, àti ìjìyà. Nígbà tí a bá sọ "أَوْلَى لَكَ" fún ẹnìkan, ó túmọ̀ sí pé ìparun ti súnmọ́ ọ, ó ti dé bá ọ, ó sì ti yí ọ ká. Wọ́n tún lè pè é ní ìkìlọ̀ tí ó le, tàbí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún ẹni tí ó ń ṣe àìgbọràn.
• فَأَوْلَىٰ (Fa-aolā): Ìtẹ̀síwájú àti ìmúdájú ni, ó túmọ̀ sí "ìparun sì tún wà fún ọ lẹ́ẹ̀kan si", tàbí "ìjìyà ń bọ̀ léra léra". Ó jẹ́ ọ̀nà ìtẹnumọ́ pé ìjìyà náà kò ní dá dúró, ó ń pọ̀ sí i.

Ìtumọ̀ ẹsẹ náà:

Ẹsẹ yìí jẹ́ ìkìlọ̀ tí ó le gan-an láti ọ̀dọ̀ Allāh fún ẹni tí ó ṣe àìgbọràn, tí ó kọ̀ láti gbà Á ní òtítọ́, tí ó sì ń tẹ̀síwájú nínú ìwà àìgbọràn rẹ̀. Allāh ń sọ fún irú ẹni bẹ́ẹ̀ pé ìparun ti súnmọ́ ọ, ìjìyà ti yí ọ ká, ó sì ń bọ̀ léra léra. Ìtẹnumọ́ ni ọ̀rọ̀ náà — a sọ ọ́ lẹ́ẹ̀mejì kí ó lè fi hàn pé kò sí ààyè fún àbáyọ, pé ìjìyà náà kò ní dá dúró, ó sì ń pọ̀ sí i.

Àwọn òǹkọ̀wé tafsīr sọ pé ẹsẹ yìí ń tọ́ka sí ẹni tí ó kọ̀ láti gba Ìwé Mímọ́ àti Ẹ̀ṣọ́ náà, tí kò gbàdúrà, tí ó ń ṣe èké sí òtítọ́, tí ó sì ń lọ síbi àwọn ẹbí rẹ̀ pẹ̀lú ìgbéraga àti ìfẹ́ràn ara-ẹni. Nítorí náà, Allāh ń kìlọ̀ fún un pé ìparun ti dé bá a, ìjìyà ti súnmọ́ ọ, kò sì sí ibi tí ó lè sá lọ.

Àwọn mìíràn sọ pé ìtumọ̀ rẹ̀ ni: "Allāh ti fún ọ ní ohun tí ó kórìí rẹ, ìparun ti yí ọ ká, kí ó sì tún yí ọ ká lẹ́ẹ̀kan si." Èyí fi hàn pé ìjìyà náà kò ní jẹ́ ọ̀kan ṣoṣo, ṣùgbọ́n ó ń pọ̀ sí i, ó sì ń le sí i.

Àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ń fà mọ́ra nínú ẹsẹ yìí:

1. Allāh kì í ṣe aláìṣòótọ́: Ó ń kìlọ̀ fún ẹlẹ́ṣẹ̀ kí ó lè ronú, kí ó sì yí padà kí ó tó pẹ́. Ìkìlọ̀ yìí jẹ́ àánú, kì í ṣe ìwà ìbínú lásán.
2. Ìjìyà Allāh kò ní dá dúró fún ẹni tí ó ń tẹ̀síwájú nínú ìwà àìgbọràn: Bí ẹnìkan bá ń kọ̀ láti gbà Á ní òtítọ́, tí ó ń ṣe àìgbọràn, ìjìyà náà ń pọ̀ sí i, kò sì ní dá dúró.
3. Ìwà àìgbọràn àti ìgbéraga kì í ṣe ọ̀nà ìgbàlà: Ẹni tí ó ń fi ìgbéraga rìn, tí ó ń kọ̀ láti gbà Á ní òtítọ́, kò ní ààbò lọ́dọ̀ Allāh.
4. Àánú Allāh wà fún ẹni tí ó ronú: Bí ẹnìkan bá gbọ́ ìkìlọ̀ yìí, tí ó sì yí padà sí Allāh, ó lè rí ìdáríjì àti àánú. Allāh ń dáríjì ẹni tí ó ronú.
5. Ìwé Mímọ́ jẹ́ ìtọ́sọ́nà àti ìkìlọ̀: Ẹsẹ yìí fi hàn pé Al-Qur'ān kì í ṣe ìwé ìtàn lásán, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ìkìlọ̀ àti ìtọ́sọ́nà fún ẹni tí ó ń gbọ́, kí ó lè yí padà kí ó tó pẹ́.
6. Ìfẹ́ Allāh ni pé kí gbogbo ènìyàn rí ìgbàlà: Ìkìlọ̀ yìí jẹ́ àmì ìfẹ́, kì í ṣe ìkórìíra. Allāh fẹ́ kí ènìyàn yí padà, kí ó sì rí ìgbàlà, kì í fẹ́ kí wọ́n ṣègbé.