Inson surasi — Oyat 22

Kalima ma'nolari:

• Jazo: Mukofot, amalning evazi.
• Sa'y: Harakat, mehnat, tirishqoqlik.
• Mashkuran: Shukr qilingan, maqtalgan, qabul qilingan.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo jannat ahli bo‘lgan mo‘min bandalariga jannatda ularni sharaflab, izzat-ikrom bilan shunday deyilishini xabar qilmoqda: "Bu ne'matlar, bu go‘zal makon va bu ulug‘ inoyatlar sizlar uchun qilgan amallaringizning mukofotidir. Sizlarning dunyoda qilgan sa'y-harakatlaringiz, ibodatlaringiz va yaxshi amallaringiz Alloh huzurida maqbul bo‘ldi va U zot tomonidan shukr-e'tirofga sazovor bo‘ldi." Ya'ni, ularning qilgan ezgu ishlari zoye ketmadi, balki Alloh ularni qabul qilib, ularga eng go‘zal mukofotni berdi. Bu so‘zlar ularning qalblariga taskin beruvchi va ularni yanada xursand qiluvchi ilohiy iltifotdir.

Foydalar:

1. Bu oyat mo‘minlarga katta umid va shodlik bag‘ishlaydi. Chunki Alloh taolo bandalarining xayrli amallarini hech qachon zoye qilmasligini, balki ularni eng yaxshi tarzda mukofotlashini bildiradi.
2. Bu oyatdan musulmon kishi o‘z amallarini ixlos bilan, Alloh roziligi uchun qilishga undaydi. Chunki har bir yaxshi amal, hatto kichik bo‘lsa ham, Alloh huzurida hisobga olinadi va qadrlanadi.
3. Jannat ne'matlari faqat Allohning marhamati bilan emas, balki bandaning sa'y-harakati evaziga berilishini o‘rgatadi. Bu esa insonni faol bo‘lishga, ibodat va toatda g‘ayratli bo‘lishga chorlaydi.
4. "Sa'y"ning "mashkuran" (shukr qilingan) deb ta'riflanishi, Alloh taolo bandasining amalini qanchalik qadrlashini ko‘rsatadi. Bu esa mo‘min qalbida Allohga bo‘lgan muhabbat va shukronalik tuyg‘usini yanada kuchaytiradi.