Аль-Инсан сүресі — Аят 22

1. Сөздердің мағынасы:

• جَزَاءً — сыйлық, қайтарым, жаза (мұнда — жақсылыққа берілетін сый).
• سَعْيُكُم — сендердің еңбектерің, әрекеттерің, тырысқан істерің.
• مَشْكُورًا — қабыл болған, ризалыққа ие болған, рахмет айтылған, бағаланған.

1. Тәпсірі:

Бұл аят жәннатқа кірген мүміндерге айтылатын құрметті сөздерді баяндайды. Оларға: «Міне, осы беріліп отырған түрлі нығметтер, бақыт пен рахат — сендердің дүниеде жасаған игі амалдарыңның сыйлығы», — деп айтылады. Яғни жәннаттағы нығметтер жай ғана берілген сый емес, ол — адамның Алла жолында жасаған құлшылығының, жақсылығының, сабырының әділ қайтарымы. Сонымен қатар оларға: «Сендердің дүниедегі еңбектерің, тырысқан істерің Алланың қасында қабыл болды, оған ризалық білдірілді», — деп хабарланады. Бұл — үлкен құрмет пен қуаныш. Өйткені адамның еңбегінің тек пайдалы болып қана қоймай, Алла тарапынан қабыл болып, рахметке ие болуы — ол үшін ең үлкен бақыт. Осылайша аят мүміндерге жәннаттағы нығметтердің олардың игі амалдарының нәтижесі екенін және сол амалдарының Алла қасында жоғары бағаланғанын жеткізеді.

1. Алынатын пайдалы тұстар:

• Бұл аят адамды игі амал жасауға ынталандырады: дүниеде жасалған әрбір жақсылық, әрбір құлшылық, әрбір сабырлық босқа кетпейді — оның сыйы жәннатта молынан беріледі.
• Алла Тағала мүміннің еңбегін бағалайды, оны «қабыл болған, рахметке ие болған» деп атайды. Бұл — Алланың рақымдылығы мен әділдігінің көрінісі.
• Адамға үміт пен қуаныш береді: егер шынайы ниетпен еңбек етсе, оның амалы Алла қасында ризалыққа ие болады.
• Бұл аят жәннаттың мәңгілік бақыт орны екенін және ол жердегі нығметтердің адамның өз ісінің жемісі екенін ұғындырады.
• Мұсылман адам осы аятты оқығанда, дүниедегі өмірінің мәнін түсініп, жақсылық жасаудан шаршамауға, сабыр етуге және Алланың сыйына сенуге шақырылады.