سوره نبأ — آیه 11

معانی کلمات:

• مَعَاشًا: وسیلهٔ زندگی، محل و زمان کسب روزی و تلاش برای امرار معاش.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یکی دیگر از نعمتهای بزرگ خود بر بشر اشاره میکند و میفرماید که روز را برای شما وسیله و زمان معاش قرار دادیم. به این معنا که نور خورشید در روز را سبب رؤیت و حرکت و تلاش انسانها قرار دادیم تا در آن برای تأمین نیازهای زندگی خود، کسب روزی کنند و در پی مصالح و منافع خویش برآیند. روز، میدان کار و کوشش و جستوجوی رزق حلال است و انسانها در پرتو روشنایی آن میتوانند به تجارت، زراعت، صنعت و سایر امور زندگی بپردازند. این نعمت در کنار تاریکی شب که مایه آرامش و سکون است، نظم شگفتانگیز زندگی بشر را فراهم میآورد و نشانهای از حکمت و رحمت پروردگار است.

فواید و پیامهای آیه:

• روز، فرصتی ارزشمند برای تلاش و بهرهبرداری از نعمتهای الهی است و انسان باید از این فرصت برای تأمین معاش حلال و خدمت به جامعه استفاده کند.
• نظم شب و روز و آفرینش آنها برای آرامش و فعالیت، نشانهٔ قدرت و حکمت بیپایان خداوند است و انسان را به شکرگزاری و توجه به آفریدگار دعوت میکند.
• اسلام دین کار و کوشش است و تنپروری و بیکاری با روح این دین سازگاری ندارد؛ چنانکه خداوند روز را میدان معاش قرار داده تا بندگان با تلاش، زندگی شرافتمندانهای داشته باشند.
• این آیه انسان را به توکل بر خدا و در عین حال استفاده از اسباب و تلاش در کسب روزی حلال ترغیب میکند و یادآور میشود که رزق و روزی به دست خداست، اما سعی و کوشش نیز وظیفه بنده است.