سوره نبأ — آیه 36

معانی کلمات:

• جزاءً: پاداش و سزای در برابر عمل.
• عطاءً: بخشش و عطا کردن.
• حسابًا: کافی و بسنده؛ برخی مفسران آن را به معنای «بسیار و فراوان» دانستهاند که پاسخگوی نیازها باشد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید که آنچه برای پرهیزگاران از نعمتها و لذتهای بهشتی فراهم شده است، پاداشی است از سوی پروردگارت که آن را به آنان عطا کرده است. این عطا و بخشش، نه تنها پاداشی در برابر اعمال نیک آنان است، بلکه تفضّلی از جانب خداوند است که آن را به اندازهای کافی و کامل به آنان داده است؛ به گونهای که هیچ نیازی برای آنان باقی نمیماند و از هر جهت بینیاز و خشنود خواهند بود. این عطا، نه از روی استحقاق بندگان، بلکه از روی کرم و رحمت پروردگار است که با وعدهاش به مؤمنان، آن را محقق ساخته است. این پاداش، چنان گسترده و بیپایان است که هیچ چشمی آن را ندیده و هیچ گوشی نشنیده و به قلب هیچ بشری خطور نکرده است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که خداوند، پروردگاری کریم و بخشنده است که پاداش بندگانش را نه تنها به اندازه عمل، بلکه فراتر از آن عطا میکند؛ پس مؤمن باید به فضل و کرم الهی امیدوار باشد و بداند که تلاشهای او در راه خدا هرگز بینتیجه نمیماند.
• عطای الهی «حساب» و کافی است؛ یعنی خداوند هیچ بندهای را ناامید و محروم نمیگذارد و برای هر کس به اندازه نیاز و شایستگیاش، از رحمت خود بهرهای قرار میدهد. این مژدهای برای مؤمنان است که در سختترین لحظات زندگی، به لطف بیکران الهی دل ببندند.
• این آیه انگیزهای قوی برای عمل صالح و پایداری بر ایمان است؛ چرا که پاداش الهی نهتنها عادلانه، بلکه همراه با تفضّل و محبت است و این محبت، انسان را به عشق و شوق به سوی خداوند و اطاعت از او سوق میدهد.
• یادآوری این حقیقت که همه نعمتها از جانب خداست، انسان را از وابستگی به مخلوقات بازمیدارد و او را به توکل بر خدا و شکرگزاری از نعمتهای او ترغیب میکند.