Абаса сүресі — Аят 23

1. Қиын сөздердің мағынасы:

• ﴿كَلَّا﴾ — жоқ, олай емес; тоқтату, тыйым салу мағынасында келетін сөз.
• ﴿لَمَّا﴾ — әлі, әлі де; "لم" сөзінің күшейтілген түрі.
• ﴿يَقْضِ﴾ — орындамады, өтемеді, атқармады.
• ﴿مَا أَمَرَهُ﴾ — Аллаһ оған әмір еткен нәрсені, яғни міндетті парыздарды.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала адам баласын имансыздықтан және күнәдан тыйып, оған ескерту жасайды. Адам баласы Аллаһтың өзіне жүктеген міндеттерін — иман келтіруді, бойсұнуды және парыз етілген ғибадаттарды — әлі толық орындаған жоқ. Кейбір адамдар өзін Раббысының алдындағы борышын өтедім деп ойлауы мүмкін, алайда бұл ой қате. Шын мәнінде, ол Аллаһтың талап еткен парыздарын атқармаған. Адамды Аллаһ жоқтан жаратып, оған өмір беріп, тура жол мен адасушылық жолын айқындап көрсетті, содан кейін өлтіріп, қабірге қойды, қалаған кезде қайта тірілтіп, есеп пен жазаға тартады. Осындай шексіз нығметтерге қарамастан, адам баласы Аллаһқа шүкір етіп, әмірлерін орындауы тиіс еді. Бірақ ол әлі де өзіне жүктелген міндетті атқармай келеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһтың әмірлерін орындау — әрбір адамның ең басты парызы. Бұл аят бізді өз борышымызды ойлануға шақырады.
• Адам баласы өзін "бәрін істедім" деп алдауға бейім. Алайда Аллаһтың алдындағы жауапкершілікті шынайы сезіну — иманның белгісі.
• Аллаһ бізді жаратып, өмір беріп, тура жолды көрсетті. Осы нығметтерге шүкір ету — Жаратушыға деген махаббат пен құрметтің көрінісі.
• Өмірдің өтпелі екенін, өлім мен қайта тірілудің ақиқат екенін ұғыну — адамды жақсылыққа жетелейді.
• Ислам — адамды өз парызын адал орындауға, Раббысына құлшылық етуге шақыратын мейірімді дін. Осы аят арқылы біз өз өмірімізді Аллаһтың разылығына сай құруға талпынамыз.