Абаса сүрөсү — Аят 23

1. Сөздөрдүн мааниси:

• كَلَّا (калла): «Жок!», «Андай эмес!» — бул сөз мында каапырлыктан жана күнөөдөн кайтаруу, тыйуу маанисинде келет.
• لَمَّا (ламма): «эми», «дагы», «азырынча» — «эмей эле», «дагы эле» деген маанидеги терс байламта.
• يَقْضِ (якди): «аткарбады», «орундабады», «бүтпөдү» — «када» (аткаруу, орундоо) этишинин терс түрү.
• مَا أَمَرَهُ (ма амараху): «Ага буйруган нерсени» — Аллах ага буйруган иш-амалдарды, милдеттерди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адам баласынын каапырлыгын жана күнөөкөрлүгүн катуу жемелейт. «Жок, андай эмес!» деп, адам өзү ойлогондой Раббисинин алдындагы милдетин толук аткардым деп эсептеши туура эмес экенин билдирет. Чындыгында ал Аллах ага буйруган, милдет кылган нерселерди — ыйман келтирүүнү, Ага баш ийүүнү, парыз ибадаттарды — азырынча аткара элек. Адам өзүнө берилген өмүрдү, ден соолукту, байлыкты жана башка жакшылыктарды Аллах ыраазы боло турган жолдо пайдаланбай, Раббисинин буйругун орундабай келет. Бул аят адамды өз милдетин унутуп, жеңил ойлоп жүрбөөгө, Аллахтын алдында жоопкерчилигин сезип жашоого чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адамга берген милдеттерди аткаруу — ар бир момундун парзы экенин эскертет.
• Адам өзүн «мен баарын кылдым» деп эсептеп, өзүнө жеңил мамиле кылбашы керек; тескерисинче, дайыма өзүн сынап, жетишпеген жактарын оңдоого умтулушу зарыл.
• Бул аят ыймандуу адамды Аллахтын буйруктарын сүйүү менен, ынта менен аткарууга шыктандырат.
• Аллахтын буйруктары адамдын пайдасы үчүн экенин түшүнүү, аларды аткаруу адамды бактылуулукка жана ийгиликке жеткирерин сезүү.
• Ар бир адам өз өмүрүнүн ар бир күнүндө Аллах ыраазы боло турган иштерди кылууга аракет кылышы — бул дүйнө жана акырет бактысынын ачкычы экенин унутпоо керек.