سوره عبس — آیه 31

معانی کلمات:

• فاکهة: میوه‌های گوناگون که انسان از آنها بهره می‌برد.
• أبّ: چراگاه و گیاهی که برای تغذیه چهارپایان می‌روید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه بیان نعمت‌های خود برای تأمین غذای انسان، به دو نعمت دیگر اشاره می‌کند: میوه‌های رنگارنگ و متنوع که برای لذت و بهره‌مندی انسان آفریده شده‌اند، و گیاهان و علف‌هایی که مخصوص چرای حیوانات است. این آیه نشان می‌دهد که خداوند نه تنها غذای مستقیم انسان (مانند حبوبات و دانه‌ها) را فراهم کرده، بلکه برای حیواناتی که انسان از آنها استفاده می‌کند نیز علوفه و چراگاه مناسب قرار داده است. به این ترتیب، زنجیره تأمین روزی کامل می‌شود: باران، شکافتن زمین، رویاندن دانه‌ها و حبوبات، میوه‌ها برای لذت انسان، و گیاهان برای تغذیه چهارپایان. این نظم دقیق و حساب‌شده، نشانه‌ای از حکمت و رحمت بی‌پایان پروردگار است.

فواید و پیام‌های آیه:

1. تأمل در نعمت‌های الهی: این آیه انسان را دعوت می‌کند تا به سفره‌ای که خداوند گسترده نگاه کند و بداند که هر لقمه‌ای که می‌خورد، حاصل لطف و تدبیر خداست.
2. نظم و حکمت در آفرینش: توجه به اینکه خداوند هم برای انسان میوه و غذا آفریده و هم برای حیوانات علوفه، نشان‌دهنده مدیریت کامل و بی‌نقص پروردگار بر جهان است.
3. شکرگزاری: شناخت این نعمت‌ها، انسان را به شکرگزاری وادار می‌کند و محبت خدا را در دل او زنده می‌سازد.
4. تواضع و دوری از غرور: وقتی انسان ببیند که حتی غذای حیواناتش را خداوند تأمین کرده، متوجه می‌شود که نباید به داشته‌های خود مغرور شود و باید همواره به خدا توکل کند.