Mutaffifin surəsi — Ayə 19

1) Bəzi sözlərin izahı:

• "Ədra" — "Sənə nə bildirdi?", "Sən haradan biləsən?" mənasındadır. Bu, mövzunun əzəmətini və əhəmiyyətini vurğulamaq üçün istifadə olunan bir ifadədir.
• "İlliyyun" — ərəb dilində "yüksəklik", "uca məqam" mənasını verən bir sözdür. Bu, saleh möminlərin əməllərinin qeyd olunduğu ən uca mənəvi məqamın adıdır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) xitab edərək buyurur: "Sən haradan biləsən ki, 'İlliyyun' nədir?" Bu sual, İlliyyun məqamının nə qədər əzəmətli və uca olduğunu göstərmək üçündür. Yəni bu məqam elə bir yüksək dərəcədir ki, onun həqiqi mahiyyətini tam dərk etmək insan ağlının gücündən kənardır.

Bu ayə, əvvəlki ayələrlə bağlıdır. Allah buyurmuşdu ki, yaxşı əməl sahiblərinin — yəni Allahdan qorxan, saleh insanların — kitabı, yəni əməllərinin qeydə alındığı səhifələr "İlliyyun"dadır. İlliyyun ən uca məqam, ən yüksək dərəcədir. Orada saleh insanların bütün yaxşı əməlləri qeyd olunur və bu qeyd heç bir şəkildə dəyişdirilməz, artırılmaz və əskildilməz. Bu kitabı hər səmadaki yaxın mələklər görə bilər.

Bu ayə bizə böyük bir müjdə verir: Əgər biz Allahın buyurduğu kimi yaşasaq, yaxşı əməllər edərək, Allahın razılığını qazanmağa çalışsaq, əməllərimiz bu uca məqamda — İlliyyunda qeyd olunacaq. Bu isə o deməkdir ki, heç bir yaxşı əməlimiz boşa getməyəcək, hamısı ən yüksək yerdə saxlanılır və qarşılığı bizə veriləcəkdir.

Ey insan! Gəl bu müjdəni dərk edək. Gəlin hər gün bir yaxşı əməl etməyə çalışaq — kiməsə kömək edək, doğru danışaq, namaz qılaq, Allahı zikr edək. Çünki bu kiçik görünən əməllər, əslində, İlliyyunda qeyd olunur və Allah yanında böyük dəyərə malikdir. Allah heç bir yaxşılığı unutmaz və onun əvəzini ən gözəl şəkildə verər.

3) Dəvət və təşviq:

Bu ayə bizə öyrədir ki, həyatımızda nə qədər kiçik görünsə də, hər yaxşı əməl dəyərlidir. Allah-Təala saleh qullarının əməllərini ən uca məqamda saxlayır. Elə isə gəlin ümidimizi artıraq, Allaha yaxınlaşmağa çalışaq və bilək ki, yaxşılıq heç vaxt itmir. Uca Allah buyurur ki, salehlərin kitabı İlliyyundadır — bu, bizim üçün böyük bir ümid və təşviqdir. Gəlin bu dünyada elə əməllər edək ki, adımız İlliyyundakı o mübarək kitabda yer alsın.