Аль-Мутаффифин сүресі — Аят 19

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَا أَدْرَاكَ — «Сені не хабардар етті?» немесе «Сен қайдан білесің?» деген мағынада. Бұл Алланың өзінің ұлылығын және айтылып отырған нәрсенің маңыздылығын көрсету үшін қолданылатын сұрақ түрі.
• عِلِّيُّونَ — «Иллийюн» — биік дәрежелер, жоғары орындар дегенді білдіреді. Бұл — ізгі адамдардың (әбрәрлардың) амалдары жазылатын ерекше жоғары кітаптың атауы әрі сол кітап жазылған биік орынның атауы.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала осы аятта өзінің сүйікті Елшісіне (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) қарата: «Сені Иллийюнның не екенін қайдан білдің?» — деп сұрақ қояды. Бұл сұрақ айтылып отырған нәрсенің ұлылығын, оның қаншалықты жоғары әрі құрметті орын екенін көрсету үшін қойылып отыр. Яғни, Иллийюн — ізгі, тақуа адамдардың жақсы амалдары жазылатын, Алланың құзырындағы ең биік, ең қадірлі орын. Ол соншалықты жоғары әрі ұлықты, оның мән-мағынасын толық түсіну адам баласының қабілетінен асып түседі. Бұл жерде адамның ақылы жетпейтін, тек Алланың өзі ғана толық білетін ұлы нәрсенің бар екендігіне назар аударылып, оның қаншалықты маңызды екені атап көрсетіледі. Ізгі адамдардың амалдары осы биік орында сақталып, ешбір кемітілмейді әрі ұмытылмайды, оны Аллаға жақын періштелер көріп, біліп отырады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағала ізгі, тақуа құлдарының жақсы амалдарын ең биік, ең құрметті орында сақтайды. Бұл — әрбір мұсылманды жақсылық жасауға, салихалы амалдарға ұмтылдыратын үлкен үміт пен қуаныш.
• Адам баласының ақылы шектеулі, ал Алланың құдіреті мен білімі шексіз. Осыны мойындау — иманды күшейтіп, Аллаға деген бойсұнуды арттырады.
• Жасалған әрбір жақсылық, әрбір салихалы іс Алланың құзырында жоғары дәрежеде жазылып, ешбірі жоғалмайды. Бұл — адамды үміттендіріп, жақсылықтан шаршамауға, қайырымдылықты үздіксіз жасауға шақырады.
• Құран Кәрімнің әрбір аятында адамды ойландыратын, иманын арттыратын терең мағыналар бар. Осы аят арқылы біз Алланың әділдігі мен рақымын, сондай-ақ ізгі амалдың қадір-құрметін түсінеміз.