سوره مطففین — آیه 32

معانی کلمات:

• رَأَوْهُمْ: مؤمنان را میدیدند.
• لَضَالُّونَ: قطعاً گمراهان (جمع ضالّ).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه توصیف حال مجرمان و کافران در دنیا میفرماید که آنان هرگاه مؤمنان را میدیدند، با حالت تمسخر و استهزا میگفتند: «اینها واقعاً گمراهانند!» — یعنی به خاطر اینکه مؤمنان به پیامبر اسلام صلی الله علیه وسلم ایمان آورده و از آیین بتپرستی و راه پدرانشان دست کشیده بودند، آنان را گمراه و بیراهه میپنداشتند. این سخن از روی جهل و تکبر بود، نه از روی بصیرت و حقیقتجویی؛ زیرا آنان خود در گمراهی آشکار بودند و راه حق را نمیشناختند. این آیه نشان میدهد که کافران نه تنها به مؤمنان ایمان نمیآوردند، بلکه آنان را به باد تمسخر میگرفتند و از سرِ خودبرتربینی، ایشان را گمراه مینامیدند، در حالی که در حقیقت، خودشان در ضلالت و گمراهی بودند و مؤمنان بر هدایت و صراط مستقیم قرار داشتند.

فواید و پیامهای آیه:

1. صبر در برابر استهزای دشمنان: مؤمنان نباید از تمسخر و طعنههای کافران ناراحت یا دلسرد شوند؛ زیرا این رفتار از دیرباز با پیامبران و پیروانشان بوده است و نشانه حقانیت راه آنان است.
2. معیار گمراهی و هدایت: گمراهی واقعی به پیروی از هوای نفس و ترک فرمان خداوند است، نه به ایمان به حق و پیروی از پیامبران. پس نباید داوری مردم ناآگاه را ملاک حق و باطل قرار داد.
3. عاقبت نیک مؤمنان: در روز قیامت، مؤمنان از کافران استهزاکننده انتقام خواهند گرفت و آنان به سزای تمسخر خود خواهند رسید؛ پس مؤمن باید به عدل الهی امیدوار باشد و بداند که خداوند پاداش صبر او را خواهد داد.
4. پرهیز از خودبرتربینی: این آیه هشدار میدهد که انسان نباید دیگران را به صرف تفاوت در عقیده یا سبک زندگی، گمراه و بیارزش بشمارد؛ چرا که داوری نهایی تنها با خداست و بس.