Mutaffifin surasi — Oyat 32

Kalimalarning ma'nolari:

• رَأَوْهُمْ: ularni (mo'minlarni) ko'rganlarida.
• لَضَالُّونَ: albatta, adashganlar, haq yo'ldan og'ganlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo jinoyatchi, gunohkor kofirlarning mo'minlarga bo'lgan munosabatini bayon qilmoqda. Ular mo'minlarni ko'rganlarida, ular haqida: "Bular, albatta, adashganlardir", deb aytishardi. Ya'ni ular Muhammad sollallohu alayhi vasallamga ergashib, Islom dinini qabul qilgan mo'minlarni haq yo'ldan og'gan, deb hisoblashardi. Ular mo'minlarning Allohning Rasuliga ergashishlarini, tavhidga qaytishlarini adashish deb atashardi. Holbuki, aslida adashganlar ularning o'zlari edi, chunki ular shirkda va gunohlarda davom etib, haq yo'lni tark etgan edilar. Ular mo'minlarni masxara qilib, ularning e'tiqodlarini pinhona va ochiqcha ayblashar, o'zlarini esa to'g'ri yo'lda deb bilishardi. Ammo oxiratda hol butunlay o'zgaradi — o'sha kuni mo'minlar kofirlardan masxara qilib kulishadi, xuddi kofirlar dunyoda mo'minlardan kulganlari kabi.

Foydalar:

• Kofirlarning mo'minlarni "adashgan" deb atashlari ularning haqdan yiroq ekanliklarini ko'rsatadi; mo'minlar esa bu kabi ayblovlardan xafa bo'lmasliklari kerak, chunki haqiqiy adashganlik kofirlarning o'zida.
• Bu oyat mo'minlarga sabr va mustahkamlikni o'rgatadi — ular haq yo'lda ekanliklarini bilishlari va kofirlarning masxaralariga e'tibor bermasliklari lozim.
• Oxiratda adolat qaror topishi va har bir kishi qilgan ishiga yarasha jazosini olishi — mo'minlar uchun tasalli va kofirlar uchun ogohlantirishdir.
• Islomda mo'minlar bir-birlarini qo'llab-quvvatlashlari va Allohning va'dasiga ishonishlari kerak, chunki haqiqiy g'alaba taqvodorlarga nasib etadi.