Mutaffifin surasi — Oyat 33

Kalimalarning ma’nolari:

• أُرْسِلُوا – yuborilganlar, vazifalanganlar.
• حَافِظِينَ – qo‘riqchilar, nazoratchilar, kuzatuvchilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo kofirlarning mo‘minlarga nisbatan qilgan ishlarini rad etib, ularning bu xatti-harakatlari uchun hech qanday asosli sabab yo‘qligini bayon qilmoqda. Kofirlar mo‘minlarni masxara qilib, ularni “adashganlar” deb atar edilar. Ular mo‘minlarning holatini kuzatib, ularni to‘g‘ri yo‘ldan qaytarish yoki ularning amallarini nazorat qilish uchun yuborilmagan edilar. Ya’ni, Alloh taolo kofirlarni mo‘minlar ustidan qo‘riqchi yoki nazoratchi qilib tayinlamagan. Ular mo‘minlarning amallarini baholash yoki ularni hidoyatga yetaklash uchun mas’ul emaslar. Kofirlarning mo‘minlar haqidagi bu salbiy fikrlari va masxaralari ularning o‘zlarining nodonligi va takabburligidan kelib chiqqan edi. Ular o‘zlarini bilimdon va to‘g‘ri yo‘lda deb hisoblab, mo‘minlarni esa adashgan deb atashar edi. Holbuki, ularning bu da’volari uchun hech qanday dalil yo‘q edi.

Foydalar:

1. Har bir inson o‘z amallari uchun o‘zi mas’uldir. Hech kim boshqa birovning ustidan nazoratchi yoki qo‘riqchi qilib tayinlanmagan. Shuning uchun birovni haqlamay baholash yoki masxara qilish katta gunohdir.
2. Mo‘minlar o‘z e’tiqodlarida mustahkam bo‘lishlari kerak, chunki kofirlarning masxaralari ularning haq ekanliklariga zid emas. Haqiqat oxir-oqibat oshkor bo‘ladi.
3. Qiyomat kuni haq va botil ajralib, har kim o‘z amaliga yarasha jazolanadi. Kofirlarning bu dunyodagi masxaralari ularga foyda bermaydi, balki ular qiyomatda o‘sha masxaralari uchun pushaymon bo‘ladilar.
4. Alloh taolo hech kimni zulm bilan nazorat qilmaydi, balki har kimga o‘z ixtiyorini bergan va to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatgan. Kim hidoyatni tanlasa, o‘z manfaati uchun tanlaydi, kim adashsa, o‘z zarariga adashadi.