Inshiqoq surasi — Oyat 15

Kalimalarning ma'nolari:

• Balâ: Yo'q, unday emas, aksincha (inkor va raddiyani tasdiqlash uchun keladi).
• Basîr: Ko'ruvchi, biluvchi, hech narsa undan yashirin qolmaydigan.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo insonning "men qayta tiriltirilmayman" degan gumonini rad etib, uning bu fikri noto'g'ri ekanini bildirmoqda. Ya'ni, yo'q, ey kofir inson, sen o'ylaganidek emas! Albatta, sen o'limdan keyin qayta tiriltirilasan va Robbining huzuriga qaytarilasan. Chunki Alloh taolo o'z bandasini avvaldan biluvchi va ko'ruvchidir. U bandasini yaratgan kundan boshlab, to qayta tiriltiriladigan kungacha uning barcha holatlarini, qilgan amallarini, yashirgan va oshkor qilgan narsalarini to'liq biladi. Hech qanday narsa Allohdan yashirin emas. Shuning uchun ham U bandasini qilgan amallariga yarasha mukofotlaydi yoki jazolaydi. Kofir inson dunyoda o'zini erkin hisoblab, faqat o'zining xohish-istaklariga ergashib, oxiratni unutgan edi. Endi esa u qayta tiriltiriladi va qilgan har bir ishi uchun hisobga tortiladi.

Foydalar:

1. Alloh taoloning ilmi va ko'rish qudrati har narsani qamrab olgan. U bandasining barcha holatlarini biladi, shuning uchun hech kim Uning huzurida yolg'on gapira olmaydi yoki biror narsani yashira olmaydi.
2. Qayta tiriltirilish haq — bu islomning asosiy aqidalaridan biridir. Kim buni inkor etsa, oxiratda qattiq azobga duchor bo'ladi.
3. Inson dunyoda qilgan har bir amali, hatto eng kichigi ham, Allohning nazaridan chetda qolmaydi va qiyomat kuni unga taqdim etiladi. Bu esa mo'minni yaxshi amallar qilishga undaydi va yomon ishlardan qaytaradi.
4. Allohning rahmati va adolati shuni taqozo etadiki, U har bir bandani qilgan ishiga yarasha mukofotlaydi yoki jazolaydi. Bu esa insonni mas'uliyatli bo'lishga va hayotini to'g'ri yo'lga qo'yishga chorlaydi.