Surah Al-Inshiqaq — Ẹsẹ 15

Àwọn ọ̀rọ̀ tí ó nílò àlàyé nínú àyà yìí:

• بَلَىٰ (Bálá): Ọ̀rọ̀ ìdáhùn tí ó túmọ̀ sí "bẹ́ẹ̀ ni" tàbí "rárá, kì í ṣe bẹ́ẹ̀ ni ó rí", a sábà máa ń lò ó láti tako ohun tí a ti sọ tẹ́lẹ̀.
• بَصِيرًا (Baṣíran): Olùríran, Ẹni tí ó ń rí ohun gbogbo, tí kò sí ohun tí ó pamọ́ fún.

Ìtumọ̀ àyà náà:

Àyà yìí ń dáhùn èrò tí aláìgbàgbọ́ ń ro nínú ọkàn rẹ̀ pé òun kò ní padà wá sí ìyè lẹ́yìn ikú, tàbí pé a kò ní ṣe ìdájọ́ òun. Ọ̀rọ̀ náà "Bálá" (بَلَىٰ) fi hàn pé kì í ṣe bẹ́ẹ̀ rárá — Olúwa rẹ̀ yóò dá a padà wá sí ìyè gẹ́gẹ́ bí Ó ti dá a ní ìbẹ̀rẹ̀, yóò sì san ẹ̀san iṣẹ́ rẹ̀ fún un. Dájúdájú, Olúwa rẹ̀ ti ń rí i látìgbà tí Ó dá a, kò sí ohun kan nípa rẹ̀ tí ó pamọ́ fún Un — ó mọ gbogbo ìṣe rẹ̀, gbogbo ọ̀rọ̀ rẹ̀, àti gbogbo ohun tí ó ń fi pamọ́ sínú ọkàn rẹ̀. Nítorí náà, yóò ṣe ìdájọ́ rẹ̀ pẹ̀lú òtítọ́, yóò sì san ẹ̀san ohun gbogbo tí ó ti ṣe ní ayé fún un.

Àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ń sún ènìyàn láti nífẹ̀ẹ́ sí Ìsìlámù àti Al-Ƙur’ánù:

1. Ìmọ̀ pé Ọlọ́run ń rí wa ní gbogbo àkókò: Ẹ̀kọ́ àyà yìí kì í ṣe ẹ̀rù nìkan ṣoṣo, ó tún jẹ́ ìtùnú — Ọlọ́run ń rí wa, ó mọ ìṣòro wa, ó mọ ìdààmú wa, kò gbàgbé wa. Èyí ń fún ẹni tí ó gbàgbọ́ ní ìrètí àti ìfọ̀kànbalẹ̀.
2. Ìdánilójú ìdájọ́ òdodo: Ẹni tí ó ṣe rere yóò rí ẹ̀san rere, ẹni tí ó ṣe búburú yóò rí ẹ̀san búburú. Èyí ń fi hàn pé Ìsìlámù jẹ́ ẹ̀sìn òdodo, kì í ṣe ẹ̀sìn ìrẹ́jẹ.
3. Ìrètí fún àwọn tí a ti ṣe àìṣèdájọ́ sí: Ẹni tí a ṣe àìṣèdájọ́ sí ní ayé, tí kò rí ẹni tí yóò gbèjà rẹ̀, ẹ̀kọ́ yìí ń jẹ́ kí ó mọ̀ pé Ọlọ́run rí i, yóò sì dá a lẹ́jọ́. Èyí ń fún ni ní ìrètí.
4. Ìmúni wá súnmọ́ Ọlọ́run: Bí a bá mọ̀ pé Ọlọ́run ń rí wa ní gbogbo àkókò, yóò jẹ́ kí a máa gbé ìgbésí ayé mímọ́, kí a máa ṣe ohun tí ó dára, kí a sì yẹra fún ẹ̀ṣẹ̀.
5. Ìdánilójú pé kò sí àṣepamọ́: Kò sí ohun tí a lè fi pamọ́ fún Ọlọ́run — kì í ṣe nìkan iṣẹ́ tí a ń ṣe ní gbangba, ṣùgbọ́n ohun tí a ń fi pamọ́ sínú ọkàn wa pẹ̀lú. Èyí ń kọ́ wa ní òtítọ́ àti ìwà tọkànwá.
6. Ìfẹ́ sí Al-Ƙur’ánù: Àyà yìí fi hàn pé Al-Ƙur’ánù kì í ṣe ìwé ìtàn lasan, ṣùgbọ́n ó ń dáhùn àwọn ìbéèrè tí ó jinlẹ̀ jùlọ nínú ọkàn ènìyàn — nípa ikú, ìyè lẹ́yìn ikú, àti ìdájọ́. Èyí ń jẹ́ kí ẹni tí ó ń kà á ní ìmọ̀lára pé Ọlọ́run ń bá òun sọ̀rọ̀ tààrà.