Inshiqoq surasi — Oyat 6

Kalimalarning ma’nolari:

• كادِحٌ – mehnat qiluvchi, tirishib harakat qiluvchi.
• كَدْحًا – jon kuydirib, astoydil mehnat qilish.
• فَمُلَاقِيهِ – unga (ya’ni amalingga yoki Robbingsga) ro‘baro‘ bo‘luvchisan.

Tafsir:

Ey inson! Sen bu dunyoda Robbingsga tomon jon kuydirib, tinimsiz mehnat qilib, harakat qilib yuribsan. Qilayotgan har bir ishing – xoh u yaxshilik bo‘lsin, xoh yomonlik bo‘lsin – bejiz emas. Sen o‘z amallaringning natijasiga albatta yetib borasan. Qiyomat kuni Robbingsning huzuriga borganingda, qilgan barcha ishlaringning jazosini topasan. Agar yaxshilik qilgan bo‘lsang, uning mukofotini; yomonlik qilgan bo‘lsang, uning jazosini ko‘rasan. Bu uchrashuv muqarrardir – har bir inson o‘z mehnatining samarasini albatta ko‘radi.

Foydalar:

• Bu oyat insonga hayotining har bir lahzasida mas’uliyatli bo‘lishni o‘rgatadi. Chunki har bir qadam, har bir amal hisobga olinadi va natijasi albatta ko‘rsatiladi.
• Insonni yaxshilik qilishga undaydi, chunki qilgan har bir yaxshiligi uning o‘ziga foyda keltiradi va Robbings huzurida mukofot oladi.
• Bu oyat inson qalbida Rabbisiga bo‘lgan muhabbat va umidni uyg‘otadi – chunki u mehnat qilayotgan Zotning huzuriga borishni biladi va Uning adolati va rahmatiga ishonadi.
• Islomda har bir inson o‘z taqdirini o‘zi yaratishi, ijobiy harakat qilishi va yaxshi amallar bilan hayotini bezashi kerakligini uqtiradi. Bu esa jamiyatda ezgulik va bunyodkorlikni keltirib chiqaradi.