Fajr surasi — Oyat 21

Kalimalarning ma'nolari:

• Kallā (كَلَّا): Yo'q, unday emas! Bu so'z ularning noto'g'ri xatti-harakatlarini rad etish va ogohlantirish uchun kelgan.
• Dukkat (دُكَّتْ): Yer qattiq silkitilib, larzaga keltiriladi.
• Dakkan (دَكًّا): Yer bir-biriga urilib, maydalab yanchiladi.
• Dakkan (دَكًّا): Bu so'zning takrorlanishi – bu ish qayta-qayta, ketma-ket sodir bo'lishini bildiradi.

Tafsir:

Yo'q, ey insonlar! Sizning holingiz bunday bo'lmasligi kerak. Sizlar mol-mulkka haddan tashqari berilib, yetimlarga zulm qilishdan va merosga o'ta ochko'zlik bilan yopishishdan qaytishingiz lozim. Qachonki Yer qattiq silkinib, zilzila bilan larzaga kelganda, uning tog'lari vayron bo'lib, ustidagi barcha imoratlar tekislanib, bir tekislikka aylanganda – o'sha kun haqiqatdir. Yer qayta-qayta urilib, maydalanib, butunlay yassi bo'lib qolganda, har bir inson o'zi qilgan amallarini ko'radi. O'sha kunda boylik va mansab hech kimga foyda bermaydi. Bu holat insonni o'ylantirishi va to'g'ri yo'lga qaytarishi kerak.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonga dunyo hayotining o'tkinchiligi va oxiratning muqarrarligini eslatadi. Yer yuzidagi barcha boyliklar, imoratlar va tog'lar bir kunda tekislanib ketadigan bo'lsa, unda inson nima uchun shunchalik dunyoga berilib ketadi?
• Inson mol-mulkka bo'lgan muhabbati tufayli zulm qilmasligi, yetimlarning haqini yemasligi kerak. Chunki oxiratda barcha amallar hisobga olinadi.
• Ushbu oyat insonni har doim oxiratni eslab yashashga, dunyo ne'matlariga berilib ketmasdan, Allohning buyruqlariga itoat etishga chorlaydi. Qiyomat kunining dahshatlarini eslash insonni gunohlardan saqlaydi va to'g'ri yo'lga boshlaydi.