Yusuf surasi — Oyat 28

Kalimalarning ma'nolari:

• Qudd — yirtilgan, uzilgan.
• Min dubur — orqa tomondan.
• Kayd — hiyla-nayrang, makr.

Tafsir:

Qachonki aziz (zolim podshohning vakili bo‘lgan Misr hokimi) Yusufning ko‘ylagi orqa tomondan yirtilganini ko‘rdi, darhol Yusufning sodiq va begunoh ekanligiga ishonch hosil qildi. Chunki agar Yusuf ayolga yomon niyatda yaqinlashganida edi, ko‘ylak old tomondan yirtilgan bo‘lardi. Endi esa ko‘ylakning orqa tomondan yirtilishi Yusufning ayoldan qochayotganda uning ilintirib olishi natijasida sodir bo‘lganini ko‘rsatdi.

Shunda aziz o‘z xotiniga qarab dedi: "Bu ish — sen Yusufni ayblab aytgan so‘zlaring — siz ayollarning hiyla-nayranglaridandir. Sizlarning makringiz, hiylangiz juda katta va kuchlidir." U bu so‘zlar bilan xotinining yolg‘on ayblovini fosh qildi va Yusufning pokligini tan oldi.

Bu yerda azizning "kayd" so‘zini ayollar jamoasiga nisbat berishi diqqatga sazovordir. U faqat o‘z xotinini emas, balki umuman ayollarning bu kabi ishlarda mohir ekanliklarini nazarda tutgan. Shuningdek, bu holatda aziz Yusufni jazolashdan voz kechdi va uning begunohligini ochiq tan oldi.

Foydalar:

1. Bu voqeadan saboq olamizki, haqiqat har doim oshkor bo‘ladi. Yusuf alayhissalomning begunohligi oddiy bir belgi — ko‘ylakning yirtilgan joyi orqali isbotlandi. Demak, inson qanchalik qiyin vaziyatda qolsa ham, haqiqatdan yiroqlashmasligi kerak, chunki Alloh taolo haqiqatni himoya qiladi.
2. Yolg‘on ayblov va tuhmat — og‘ir gunohdir. Ammo sabr va poklik bilan yolg‘on fosh bo‘ladi. Yusuf alayhissalom o‘zini himoya qilish uchun ko‘p gapirmadi, balki Allohga tavakkal qildi va natijada uning pokligi oshkor bo‘ldi.
3. Bu voqea bizga o‘rgatadiki, inson o‘z nafsini tiyishi va gunohdan saqlanishi kerak. Yusuf alayhissalomning pokligi va sabr-toqati uning ulug‘ligiga sabab bo‘ldi. Alloh taolo sabr qiluvchilarni doim qo‘llab-quvvatlaydi va ularning qadrini oshiradi.
4. Ayollar va erkaklar o‘rtasidagi munosabatlarda poklik va iffatni saqlash — islomning muhim talabidir. Bu voqea orqali biz iffat va poklikning naqadar buyuk fazilat ekanligini o‘rganamiz.