سوره یوسف — آیه 95

معانی کلمات:

• «تَاللّهِ»: سوگند به خدا.
• «ضَلالِكَ الْقَدِيمِ»: خطا و اشتباه دیرینهات.

تفسیر آیه:

هنگامی که یعقوب علیهالسلام بوی پیراهن یوسف را از مصر احساس کرد و گفت: «من بوی یوسف را مییابم، اگر مرا به خیال نیندازید»، اطرافیان او — که فرزندان یا نوههایش بودند — با تعجب و اعتراض گفتند: «به خدا سوگند، تو همچنان در خطای دیرینهات هستی!» آنان مقصودشان این بود که یعقوب هنوز در عشق و دلبستگی شدید به یوسف گرفتار است و نمیتواند او را از یاد ببرد. آنها گمان میکردند یوسف سالهاست مرده و بازگشت او محال است، بنابراین سخن یعقوب را نشانهی توهم و خیالپردازی میپنداشتند و میگفتند: «تو هنوز در همان اشتباه قدیمی خود هستی که به دیدار دوبارهی یوسف امید داری.» این سخن نشان میدهد که آنان به عمق ایمان و صدق یعقوب پی نبرده بودند و حقیقت را درک نمیکردند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه درس صبر و استقامت در برابر ناملایمات را میآموزد؛ یعقوب با وجود تمسخر و اتهام اطرافیان، بر امید خود به رحمت الهی استوار ماند و هرگز از یاد یوسف و دعا برای دیدار او دست نکشید.
• نشان میدهد که مؤمنان راستین در برابر ناامیدیهای دیگران، به وعدههای خدا اعتماد دارند و هرگز از رحمت او مأیوس نمیشوند.
• بیانگر آن است که گاهی نزدیکترین افراد نیز ممکن است درک درستی از حال و مقام یک بندهی صالح نداشته باشند، اما حقیقت در نهایت آشکار میشود و صدق گفتار اولیای خدا اثبات میگردد.
• این آیه انسان را ترغیب میکند که در مسیر حق و محبت پاک، به سخنان ناباورانه و طعنهآمیز دیگران توجه نکند و بر یقین و امید خود پایدار بماند، زیرا عاقبت صبر و توکل بر خدا، پیروزی و شادی است.