سوره یوسف — آيت 95

1) لفظن جي معنيٰ:

• تَاللَّهِ: الله جو قسم آهي، يعني ”الله جو قسم“.
• ضَلَالِكَ: تنهنجي غلطي، تنهنجي ڀُل، تنهنجي وهم ۽ ان ڳالهه کان ڀٽڪڻ جيڪا صحيح آهي.
• الْقَدِيمِ: پراڻي، اڳي کان هلندڙ، جيڪا وقت گذرڻ سان به نه وسري.

2) آيت جي تفسير:

يعقوب عليه السلام جڏهن مصر کان ايندڙ قافلي کي چيو ته مون کي يوسف جي خوشبوءِ پئي اچي، ته سندس ويجهو موجود ماڻهن ۽ سندس پوٽن چيو ته ”الله جو قسم! تون اڃا به پنهنجي پراڻي غلطي ۾ مبتلا آهين.“ مطلب ته اهي سمجهي رهيا هئا ته يوسف عليه السلام جو موت ٿي چڪو آهي، ان ڪري اهي يعقوب عليه السلام جي ان چوڻ کي سندس پراڻي محبت ۽ وهم تي ٻڌل سمجهي رهيا هئا. انهن جو چوڻ هو ته تون اڃا تائين يوسف جي محبت ۾ اهڙي طرح غرق آهين جو هر وقت سندس ذڪر ۽ سندس ملڻ جي اميد رکندو آهين، حالانڪه اهو صرف تنهنجو پراڻو وهم ۽ غلط فهمي آهي. ”ضلال“ جو مطلب آهي سڌي رستي کان ڀٽڪڻ ۽ صحيح ڳالهه کان هٽي وڃڻ. يعني اهي يعقوب عليه السلام کي اهو چئي رهيا هئا ته تون پنهنجي ان پراڻي خيال ۾ قائم آهين ته يوسف زنده آهي ۽ کيس ٻيهر ڏسندين، پر اهو تنهنجو غلط گمان آهي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته والدين جي دل ۾ اولاد جي محبت فطري ۽ قدرتي شيءِ آهي، ۽ اهو ڪو عيب ناهي.
• يعقوب عليه السلام جي يوسف عليه السلام لاءِ محبت ۽ انتظار ظاهر ڪري ٿو ته سچي محبت ڪڏهن به پراڻي ناهي ٿيندي، ۽ اميد هميشه زنده رهندي آهي.
• ماڻهن جي مخالفت ۽ مذاق ڪرڻ باوجود هڪ مومن کي پنهنجي يقين ۽ اميد تي قائم رهڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته الله جي رحمت کان مايوس ٿيڻ مؤمن جي شان کان پري آهي.
• هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته الله تعاليٰ پنهنجي نبي جي دل ۾ جيڪا اميد ۽ يقين رکي ٿو، اهو ڪڏهن به غلط ناهي ٿيندو، ۽ الله جي مدد ضرور ايندي آهي.
• قرآن مجيد ۾ اهڙيون ڪهاڻيون اسان جي دلين ۾ اسلام ۽ قرآن سان محبت پيدا ڪن ٿيون، ۽ اسان کي صبر، اميد ۽ الله تي توڪل جو سبق ڏين ٿيون.