سوره رعد — آیه 26

معانی کلمات:

• یَبْسُطُ: وسعت میدهد، گشایش میدهد.
• یَقْدِرُ: تنگی میدهد، محدود میکند.
• فَرِحُوا: شادی کردند (شادیِ غرورآمیز و سرمستانه).
• مَتَاع: کالای اندک و ناپایدار که بهرهگیری از آن کوتاه است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال به هر کس که بخواهد، روزیِ فراوان میبخشد و به هر کس که بخواهد، روزی را تنگ میگرداند. این گسترش یا تنگیِ رزق، نشانهی محبت یا خشم الهی نیست؛ بلکه همهچیز بر اساس مشیت و حکمت اوست. گاهی به کافر مال فراوان میدهد تا او را در آن غرق کند و به تدریج هلاک سازد، و گاهی بر مؤمن تنگ میگیرد تا پاداش او را در آخرت عظیم گرداند.

با این حال، کافران به زندگی دنیا دل خوش کرده و به آن مغرور میشوند؛ شادیِ آنان از روی سرکشی و غفلت است، نه شکرگزاریِ نعمت. اما حقیقت آن است که زندگی دنیا در برابر نعمتهای جاودان آخرت، چیزی جز متاعی اندک و زودگذر نیست که به سرعت پایان مییابد و از بین میرود. پس عاقل کسی است که به این متاع فانی دل نبندد و برای سرای باقی تلاش کند.

فواید و پیامهای آیه:

• وسعت یا تنگی روزی، معیار سعادت و شقاوت نیست؛ آنچه مهم است، بندگی و شکرگزاری در هر دو حالت است.
• دل بستن به دنیا و شادیِ غرورآمیز نسبت به آن، نشانهی نادانی و بیخبری از حقیقت آخرت است.
• مؤمن باید نگاهش به آخرت باشد و دنیا را پلی برای رسیدن به رضایت پروردگار بداند، نه هدف نهایی.
• این آیه انسان را به زهد و قناعت دعوت میکند و او را از فریبِ زرق و برق دنیا برحذر میدارد تا با آرامش خاطر، در پی توشهی آخرت باشد.