Hijr surasi — Oyat 68

Kalimalarning ma'nolari:

• Zayfi – mehmonim, ular mening himoyam ostidadirlar.
• Fala tafzahuni – meni sharmanda qilmanglar, ularga yomonlik qilib, meni xor-hor qilmanglar.

Tafsir:

Lut alayhissalom o‘z qavmining yomon niyatlarini sezib, ularni bu ishlaridan qaytarish uchun shunday dedilar: "Bu kishilar mening mehmonlarimdir. Ular mening himoyamda turibdilar. Sizlar ularga yomonlik qilish orqali meni sharmanda qilmanglar, meni xalq oldida xor-hor qilmanglar. Agar ularga ozor bersangiz, bu menga katta sharmandalik keltiradi. Allohdan qo‘rqinglar va ularga yomonlik qilishdan tiyilinglar."

Lut alayhissalom o‘z qavmini yaxshi so‘zlar bilan, ularning e’tiborini jalb qiladigan usulda, mehmonga hurmat-ehtirom ko‘rsatish odobini eslatib, ularni bu gunohdan qaytarmoqchi bo‘ldilar. Chunki mehmonni himoya qilish va unga yaxshi muomala qilish barcha yaxshi xulqlardan sanaladi.

Foydalar:

1. Mehmonni hurmat qilish va uni himoya qilish islomiy odob va axloqning muhim qismidir. Lut alayhissalomning bu so‘zlari mehmonga qanday e’tibor berish kerakligini o‘rgatadi.
2. Yaxshi inson o‘z mehmonini har qanday yomonlikdan himoya qilishga harakat qiladi va bu uning oliyjanobligini ko‘rsatadi.
3. Gunoh ishlardan qaytarishda muloyimlik va hikmat bilan so‘zlashish kerak. Lut alayhissalom qavmini qattiq so‘zlar bilan emas, balki ularning vijdoniga ta’sir qiladigan usulda chaqirdilar.
4. Inson o‘z uyiga kelgan mehmonga g‘amxo‘rlik qilishi va uni har qanday xavf-xatardan saqlashi kerak. Bu islomiy odobning go‘zal ko‘rinishidir.
5. Payg‘ambarlarning o‘z qavmlariga bo‘lgan rahm-shafqatlari va ularni gunohdan saqlashga bo‘lgan intilishlari biz uchun o‘rnakdir.