Аль-Исра сүрәсе — Аять 50

Сүзләрнең мәгънәләре:

• كونوا حجارة — «таш булыгыз» яки «ташка әверелегез» дигәнне аңлата. Бу — аларның катылыгын, ныклыгын һәм үлемнән соң терелтелүгә каршы тору көчен күз алдына китерү.
• أو حديدًا — «яки тимер булыгыз» — тимернең таштан да ныграк, эреп бетмәс көчкә ия булуын белдерә.

Аять тәфсире:

Әй, Мухәммәд галәйһиссәләм! Син аларга әйт: «Әгәр сез үлемнән соң терелеп, Аллаһы тарафыннан яңадан бар ителәчәгегезгә шикләнәсез икән, һәм Безнең куәтебезне бәхәсле дип саныйсыз икән, ул чакта сез теләсәгез — ташка әверелегез, яки тимергә әверелегез! Әгәр дә сез чыннан да шулкадәр нык һәм каты булырга сәләтле булсагыз, Безнең каршыбызда торырга тырышыгыз. Ләкин сез моңа беркайчан да ирешә алмассыз!» Бу сүзләр — аларны гаҗәпләндерү, аларның акылларына тәэсир итү өчен әйтелгән. Чөнки Аллаһы Тәгалә өчен кешене беренче тапкыр да ярату, һәм үлемнән соң аны яңадан тергезү — бер дә кыен эш түгел. Ул — һәрнәрсәгә кадир. Әгәр дә алар таш яки тимер булып катсалар да, Аллаһы аларны үзенең кодрәте белән терелтә алачак. Бу аять мөшрикләрнең «Без череп, себерелеп беткәч, без яңадан терелтелербезме?» дигән сорауларына җавап итеп иңгән. Алар үлемнән соң терелтелүне мөмкин түгел дип саныйлар иде, шуңа күрә Аллаһы аларга әйтә: «Сез, хәтта иң каты нәрсәләргә — ташка яки тимергә әверелсәгез дә, Аллаһының кодрәтеннән качып китә алмассыз!»

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһы Тәгаләнең кодрәте чиксез зур — Ул һәрнәрсәгә кадир, һәм Аның өчен бернәрсә дә кыен түгел. Үлемнән соң терелтелү — Аллаһы өчен гади эш.
2. Кеше үзенең акылына, көченә генә таянып, Аллаһының эшләренә бәя бирә алмый. Кеше акылы чикле, ә Аллаһының кодрәте чиксез.
3. Кыямәт көненә ышану — мөселманның иманының бер өлеше. Бу аять безгә шушы ышануның мөһимлеген искә төшерә.
4. Аллаһының кодрәте каршында барлык нәрсәләр — таш, тимер, хәтта үлемнең үзе дә — баш июче. Кеше үзенең тәкәбберлеген ташларга тиеш, чөнки ул — Аллаһының бәндәсе генә.
5. Бу аять безне Аллаһыга тәүбә итәргә, Аның рәхмәтенә өметләнергә өнди, чөнки Ул — ярлыкаучы һәм мәрхәмәтле.