İsrâ Suresi — Ayet 84

Kelime Anlamları:

• Şâkiletühû: Onun huyu, karakteri, tabiatı, gidişatı ve yöntemi.
• Ehdâ sebîl: En doğru yol, en açık ve en doğru kılavuz.

Tefsir:

Ey Resûl! İnsanlara de ki: Herkes kendi karakterine, mizacına ve niyetine uygun bir yol tutar. Kimi hidayet üzere yürür, kimi dalalete sapar; kimi iyilik için çabalar, kimi kötülüğe koşar. Herkesin ameli, iç dünyasının bir yansımasıdır; kalbi neye meylederse, davranışları da o yönde şekillenir. Bu yüzden kimin gerçekten doğru yolu bulduğunu, kimin sadece kendini kandırdığını en iyi bilen, hiç şüphesiz Rabbinizdir. O, kalplerin gizlisini bilir, niyetlerin özünü görür ve kimin hakikate ulaşan en doğru yolda olduğunu en mükemmel şekilde takdir eder.

Ey insan! Unutma ki senin tuttuğun yol, senin iç dünyanın aynasıdır. Kalbini neyle doldurursan, adımların da o yöne atılır. Öyleyse nefsini ve karakterini güzelleştirmeye bak; çünkü senin yürüyüşün, senin şâkileten yani huyun ve niyetindir. Kimi insanlar vardır ki görünüşte doğruyu söyler ama kalbi başka şey gizler; kimileri de vardır ki susar ama ameli, imanının derinliğini haykırır. Rabbimiz, kimin gerçekten hidayet üzere olduğunu, kimin sadece kendini aldattığını en iyi bilendir. O, amellerin en gizlisini bile görür ve karşılığını en adil şekilde verir.

Bu ayet, Müslümana hem bir uyarı hem de bir tesellidir. Uyarıdır; çünkü kişi, kendi karakterini ve niyetini düzeltmeden kurtuluş bekleyemez. Tesellidir; çünkü insanların hakkındaki yanlış kanaatleri seni üzmesin; asıl olan, Allah'ın senin kalbini ve gayretini bilmesidir. Sen doğru yolda olduğunu düşünüyorsan, sakın başkalarının eleştirileri seni yoldan çevirmesin. Çünkü hakikatin ölçüsü, insanların beğenisi değil; Allah'ın rızasıdır. O, kimin samimiyetle O'na yöneldiğini ve en doğru yolu tuttuğunu en iyi bilendir. Öyleyse sen, güzel ahlakını, temiz niyetini ve salih amellerini koru; gerisini Rabbine bırak. Çünkü O, doğru yolda yürüyenleri asla boşa çıkarmaz ve onları en güzel karşılıkla mükâfatlandırır.