Maryam surasi — Oyat 25

Kalimalarning ma'nolari:

• "Va huzziy" – silkit, harakatlantir.
• "Bijiz'in-nakhlah" – xurmo daraxtining tanasidan ushlab.
• "Tusāqit" – sochilib tushadi, uziladi.
• "Rutaban" – yangi, ho'l xurmo.
• "Janiyyan" – endigina uzilgan, pishgan va yumshoq.

Tafsir:

Alloh taolo Maryam alayhassalomga xurmo daraxtining tanasini ushlab, uni o'ziga tomon silkitishni buyurmoqda. Bu ishora bilan u xurmo daraxtini silkitganda, undan yangi, pishgan va ho'l xurmolar uning oldiga sochilib tushadi. Bu hol Maryamga oziq-ovqat sifatida yetarli bo'lgan, chunki u tug'ruqdan keyin zaif va ojiz edi. Alloh unga og'ir damlarda yengillik va rizq berishni iroda qilgan. Bu yerda xurmo daraxtining tanasi quruq bo'lsa ham, Allohning qudrati bilan undan yangi mevalar paydo bo'lgani ko'rsatilgan. Maryamga bu ishni qilish buyurilgani esa, sabab va vositalarga amal qilish odobini o'rgatadi – ya'ni rizqni Allohdan so'rash bilan birga, zohiriy sabablarni ham qo'llash kerak.

Foydalar:

1. Alloh taolo bandasiga og'ir va qiyin paytlarda ham yordam beradi, faqat Uning amriga itoat etish va sabr qilish lozim.
2. Rizq topishda mehnat qilish va sabablarni qo'llash – islomiy odobdir. Maryam alayhassalomga daraxtni silkitish buyurilgani shuni ko'rsatadiki, hatto mo''jiza holatida ham inson o'z harakati bilan rizq izlashi kerak.
3. Xurmo – foydali va to'yimli taom bo'lib, u haqida Qur'onda zikr qilinishi uning inson salomatligi uchun ahamiyatini bildiradi.
4. Allohning qudrati cheksizdir: quruq daraxtdan yangi meva chiqarish Uning hukmiga bo'ysunadi. Bu mo''minning qalbini mustahkamlaydi va Allohga bo'lgan ishonchini oshiradi.
5. Ushbu oyat onalarning qadrini va ularning mehnatini ulug'laydi, shuningdek, insonlarga og'ir damlarda Allohdan umid uzmaslikni o'rgatadi.