Maryam surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• أَسْمِعْ بِهِمْ وَأَبْصِرْ: Ularning eshitishi va ko‘rishi naqadar o‘tkir ekanini ta’kidlash uchun aytilgan taajjub iborasi — "Ularning eshitishi ham, ko‘rishi ham naqadar o‘tkir ekan!"
• يَوْمَ يَأْتُونَنَا: Ular Bizning huzurimizga keladigan kun — Qiyomat kuni.
• الظَّالِمُونَ: Zolimlar — o‘zlariga zulm qilgan, haqni inkor etgan kofirlar.
• ضَلَالٍ مُّبِينٍ: Ochiq-oydin adashuv — haqdan butunlay uzoqlashish.

Tafsir:

Qiyomat kuni zolimlar qanday eshitishlarini va qanday ko‘rishlarini bir ko‘rsangiz edi! Ular o‘shanda haqiqatni butunlay anglab yetadilar, ammo bu ularga hech qanday foyda bermaydi. Chunki ular dunyoda eshitishlari va ko‘rishlari kerak bo‘lgan narsalarni eshitmadilar va ko‘rmadilar — Payg‘ambarlarning da’vatlariga quloq solmadilar, Allohning mo‘jizalariga nazar tashlamadilar. Endi esa, Qiyomat kunida, imon keltirish vaqti o‘tib bo‘lgach, ular hamma narsani ko‘rib va eshitib yetadilar, lekin bu ularga na najot keltiradi, na shafoat. Ammo bugun, dunyo hayotida, bu zolimlar ochiq-oydin adashuv ichidadirlar. Ular haq yo‘ldan butunlay yuz o‘girganlar, o‘zlariga zulm qilganlar va oxirat uchun hech qanday tayyorgarlik ko‘rmaganlar. Ular o‘lim va Qiyomat to‘satdan kelib qolishidan bexabar, g‘aflatda yuribdilar.

Foydalar:

• Qiyomat kuni har bir inson haqiqatni to‘liq anglab yetadi, ammo o‘shanda kech bo‘ladi. Shuning uchun aqlli inson bugun, dunyoda yashab turib, haqni anglashga va Allohga itoat qilishga shoshilishi kerak.
• Bu oyat insonni g‘aflatdan uyg‘otadi va oxirat uchun amal qilishga undaydi. Chunki Qiyomat kuni ko‘rgan va eshitgan narsalarimiz bizga foyda bermaydi, agar dunyoda ularga amal qilmagan bo‘lsak.
• Islomda insonning eshitish va ko‘rish qobiliyati uning hidoyati uchun berilgan ulkan ne’matdir. Bu ne’matlardan to‘g‘ri foydalanish — Allohning oyatlarini o‘qish, eshitish va ular ustida tafakkur qilish — insonni najotga olib boradi.
• Zolimlarning oxirati juda og‘ir bo‘lishi, ularning pushaymonligi esa hech qanday foyda bermasligi, har bir insonni zulmdan — kufr va gunohlardan qaytishga chorlaydi.