Maryam surasi — Oyat 39

Kalimalarning ma'nolari:

• Yawmul-hasrat: Pushaymonlik va nadomat kuni.
• Quziyal-amr: Ish hal bo'ldi, hukm chiqarildi, hisob-kitob tugadi.
• G'afta: G'aftat, beparvolik, o'ylamaslik.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom, siz odamlarni pushaymonlik va nadomat kunidan ogohlantiring. O'sha kun — qiyomat kunidir. O'sha kunda gunohkor inson o'z qilgan yomon ishlariga, yaxshilik qilgan inson esa ko'proq yaxshilik qilmaganiga pushaymon bo'ladi. Ammo pushaymonlikning foydasi bo'lmaydi.

O'sha kuni ish tugaydi — barcha bandalarning amallari yozilgan sahifalar yopiladi, hisob-kitob yakunlanadi, har bir inson o'zi qilgan ishlariga qarab jazolanadi yoki mukofotlanadi. Iymon keltirganlar jannatga, kofirlar esa do'zaxga kiradilar. Rivoyat qilinishicha, o'sha kuni o'lim bir qo'chqor suratida keltirilib, so'yiladi va shunday deb e'lon qilinadi: "Ey jannat ahli, sizlar uchun endi o'lim yo'q! Ey do'zax ahli, sizlar uchun ham endi o'lim yo'q!"

Hozir esa, dunyo hayotida, ular shu ulug' kundan g'aftatdadirlar — beparvolik va lahv qilish ularni qamrab olgan. Ular o'lim, qiyomat, hisob-kitob haqida o'ylamaydilar, o'zlarini dunyo lazzatlariga berib qo'yganlar. Ular qiyomat kuniga iymon keltirmaydilar, uni tasdiqlamaydilar va shuning uchun ham yaxshi amallar qilmaydilar.

Foydalar:

Ushbu ogohlantirishdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. G'aftat — insonning eng katta dushmani: Dunyo mashg'ulotlari va lazzatlari insonni oxiratdan yuz o'girtiradi. Har bir mo'min doimo o'lim va qiyomatni eslab yurishi, bu dunyo o'tkinchi ekanini unutmasligi kerak.
2. Pushaymonlikning foydasi yo'q: Qiyomat kunidagi pushaymonlik endi kech bo'lgan pushaymonlikdir. Shuning uchun bugun, imkon bor ekan, tavba qilish va yaxshi amallarni ko'paytirish lozim. Bugungi pushaymonlik qabul qilinadi, ertangi pushaymonlik esa faqat azobni oshiradi.
3. Iymon — najot yo'li: Qiyomat kunidagi xavf-xatarlardan faqat iymon va solih amallar qutqaradi. Iymon keltirib, unga amal qilgan kishi o'sha ulug' kunda xotirjam bo'ladi.
4. Ogohlantirish — rahmat belgisi: Alloh taolo bandalariga payg'ambarlar yuborib, ularni ogohlantirishi O'zining rahmatidir. Bu ogohlantirishlarga quloq solish va ularga amal qilish insonning o'z manfaati uchundir.