Maryam surasi — Oyat 66

Kalima ma'nolari:

• Yaqulu al-insanu: Bu yerda "inson"dan ko'zda tutilgan narsa – Allohning qayta tiriltirish qudratini inkor etuvchi kofir kimsadir.
• A-iza ma mittu: "Qachonki o'lib ketganimda" degan ma'noni beradi.
• La-sawfa ukhraju hayyan: "Albatta, tirik holda (qabrimdan) chiqarilamanmi?" – bu inkor va istehzo bilan aytilgan savoldir.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo qayta tirilishni inkor etuvchi, o'limdan keyin qayta tirilishni aql bovar qilmaydigan deb hisoblovchi kofir insonning holatini bayon qilmoqda. Bunday inson o'zining nodonligi va takabburligi tufayli: "Men o'lib, tuproqqa aylanganimdan keyin, yana qanday qilib qabrimdan tirik holda chiqarilaman?!" – deb istehzo bilan so'raydi. U Allohning har narsaga qodir ekanini unutadi yoki bilmaslikka oladi. Bu savol aslida qayta tirilishni inkor etish va uni uzoq, aqlga sig'maydigan narsa deb hisoblashdir. Holbuki, insonni yo'qdan bor qilgan Zot, uni o'limdan keyin qayta tiriltirishga ham qodirdir. Bu oyatda kofir insonning o'jarligi va Allohning qudratini kamsitishi tanqid qilinmoqda.

Oyatdan olinadigan foydalar:

• Inson o'z aqli va idroki cheklanganligini tan olishi, Allohning qudrati esa cheksiz ekanini bilishi lozim. Chunki birinchi yaratilishni amalga oshirgan Zot, qayta yaratishga ham qodirdir.
• Qayta tirilishga ishonish – mo'minning e'tiqodining asosiy ustunlaridan biridir. Bu e'tiqod insonni bu dunyoda mas'uliyatli hayot kechirishga, gunohlardan saqlanishga va yaxshi amallarga undaydi.
• Inson o'limdan keyingi hayotga tayyorgarlik ko'rishi kerak. Qayta tirilishni inkor etish – insonni beparvolikka va faqat dunyo lazzatlariga berilishga olib boradi.
• Allohning har bir ishi hikmat bilan bo'lib, qayta tirilish – adolatning to'liq amalga oshishi uchundir. Yaxshilarga mukofot, yomonlarga jazo beriladigan kun albatta kelajakdir.