سوره مریم — آیه 81

معانی کلمات:

• اتَّخَذُوا: برگزیدند و به عنوان معبود خود انتخاب کردند.
• مِن دُونِ اللَّهِ: به جای خداوند، غیر از خدا.
• آلِهَةً: جمع «إله»، معبودان و خدایان دروغین (بتها).
• عِزًّا: عزت، قدرت، یاری و پشتیبانی.

تفسیر آیه:

مشرکان قریش و دیگر کافران، به جای خداوند یگانه، معبودانی از جنس بتها و موجودات ساختگی برگزیدند و آنها را میپرستیدند. هدفشان از این کار این بود که این معبودان دروغین، برایشان مایهی عزت، قدرت و یاری باشند؛ یعنی فکر میکردند که با پرستش این بتها، میتوانند در برابر دشمنان خود پیروز شوند و از حمایت و پشتیبانی آنها برخوردار گردند. آنان گمان میکردند که این خدایان ساختگی میتوانند در سختیها به دادشان برسند و آبرو و اقتدارشان را در میان مردم حفظ کنند. اما این پندار باطل و بیاساس بود، زیرا این بتها نه سودی برایشان داشتند و نه یاریشان میکردند.

فواید و پیامهای آیه:

• توکل و تکیه بر غیر خدا، سرابی بیش نیست و هیچ موجودی جز خداوند قادر مطلق نمیتواند مایهی عزت و سربلندی واقعی انسان باشد.
• عزت حقیقی تنها از آنِ خداوند است و هر کس به دنبال عزت است، باید آن را از خداوند بخواهد و به او پناه ببرد، نه به موجودات ناتوان و بیارزش.
• این آیه به انسان میآموزد که وابستگی به غیر خدا، نه تنها عزت نمیآورد، بلکه ذلت و خواری را به همراه دارد و انسان را از رحمت الهی دور میکند.
• مؤمن باید همواره به یاد داشته باشد که تنها پشتیبان و یاور واقعی او خداوند است و هیچ قدرتی در جهان هستی بدون اذن او نمیتواند به کسی یاری رساند یا از او دفاع کند.