سوره مریم — آیه 88

معانی کلمات:

• اتَّخَذَ: برگزید، گرفت، انتخاب کرد (در اینجا به معنای ادعای ناروای فرزند گرفتن است).
• وَلَدًا: فرزند، پسر.

تفسیر آیه:

این آیه به یکی از زشت‌ترین و باطل‌ترین باورهای مشرکان و اهل کتاب اشاره دارد. گروه‌هایی از یهود و نصاری و نیز مشرکان عرب که فرشتگان را دختران خدا می‌پنداشتند، با گستاخی تمام ادعا کردند که خدای رحمان برای خود فرزندی برگزیده است. این سخن نه تنها از روی جهل و بی‌خردی بود، بلکه نشان‌دهندهٔ عمق گمراهی آنان در شناخت خداوند بود. آنان خدایی را که رحمت و مهربانی‌اش همهٔ هستی را فراگرفته و بی‌نیاز از هر چیزی است، به صفات مخلوقات نسبت دادند و برای او همسر و فرزند قائل شدند. این ادعا در حالی مطرح شد که خداوند متعال از هرگونه نقص و نیاز مبراست و آفرینش همهٔ موجودات، از جمله فرشتگان و انسان‌ها، دلیل بر قدرت بی‌انتها و بی‌نیازی مطلق اوست.

فواید و پیام‌های آیه:

1. پاک‌دانستن خداوند از هر نقص: این آیه به ما می‌آموزد که خداوند را از هر صفتی که شایستهٔ مخلوقات است، منزّه بدانیم و او را یگانه و بی‌نیاز بشناسیم.
2. هشدار دربارهٔ پیروی کورکورانه: ادعاهای باطل پیشینیان، عبرتی است برای ما که هر سخنی را بدون دلیل و برهان نپذیریم و در شناخت خداوند فقط به وحی و عقل سلیم تکیه کنیم.
3. اهمیت توحید در باور: ایمان به یگانگی خداوند، پایهٔ تمام ارزش‌های اخلاقی و اعمال صالح است و هرگونه شرک یا نسبت ناروا به خدا، ریشهٔ فساد و گمراهی در جامعه است.
4. رحمت الهی و عدالت او: خداوند رحمان با وجود این توهین‌ها، باز هم بندگانش را به توبه و بازگشت دعوت می‌کند و این نشانهٔ رحمت بی‌پایان اوست که حتی گناهکارترین افراد را ناامید نمی‌کند.