بقرہ سۈرىسى — ئايەت 116

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• اتَّخَذَ: تۇتتى، قىلىۋالدى.
• وَلَدًا: بالىنى، ئوغۇل-قىزنى.
• سُبْحَانَهُ: ئاللاھ پاكتۇر، مۇقەددەستۇر — ئاللاھنى ھەر قانداق نۇقسان ۋە بۇزۇق سۆزدىن پاك دەپ ئېتىراپ قىلىش.
• قَانِتُونَ: ئىتائەت قىلغۇچىلار، بويسۇنغۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئايەتتە ئاللاھ تائالا يەھۇدىيلار، ناسارالار ۋە مۇشرىكلارنىڭ "ئاللاھ بالىنى تۇتتى" دېگەن بۇزۇق سۆزىنى رەدد قىلىدۇ. يەھۇدىيلار "ئۇزەير ئاللاھنىڭ ئوغلى" دېسە، ناسارالار "مەسىھ ئاللاھنىڭ ئوغلى" دېدى، مۇشرىكلار بولسا "پەرىشتىلەر ئاللاھنىڭ قىزلىرى" دېدى. ئاللاھ تائالا بۇنداق سۆزلەردىن پاك ۋە مۇقەددەستۇر. ئاللاھ بالىنى تۇتۇشقا ھەرگىز موھتاج ئەمەس، چۈنكى بالىنى ئادەتتە ئۆزىگە ياردەمچى ياكى داۋامچى كېرەك بولغان كىشى تۇتىدۇ. ئاللاھ بولسا ھەممە نەرسىدىن بېيىت ۋە مۇستەغنىدۇر. ئەكسىچە، ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى ھەممە نەرسە ئاللاھنىڭ مۈلكىدۇر، ھەممە مەخلۇقات ئاللاھنىڭ بەندىسىدۇر. ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھقا بويسۇنغۇچى ۋە ئىتائەت قىلغۇچىدۇر، ئاللاھ ئۇلارنى ئۆزى خالىغانچە ئىدارە قىلىدۇ. دېمەك، ئاللاھنىڭ بالىسى بولۇشى مۇمكىن ئەمەس، چۈنكى بالىنىڭ بولۇشى ئاتا-ئانىنىڭ ئۆزئارا مۇناسىۋىتىنى ۋە ئۇلارنىڭ ئەۋلادقا ئېھتىياجىنى تەقەززا قىلىدۇ، ئاللاھ بولسا بۇلاردىن پاك ۋە ئالىيدۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ھەر قانداق نۇقسان ۋە بۇزۇق سۆزدىن پاك ۋە مۇقەددەستۇر، ئۇنىڭغا بالىنى نىسبەت بېرىش ئەڭ چوڭ بۇزۇق ئېتىقادلاردىن بىرىدۇر.
• ئاللاھ ھەممە نەرسىنىڭ خالىقى ۋە ئىگىسىدۇر، ھەممە مەخلۇقات ئۇنىڭ بەندىسى ۋە ئىتائەت قىلغۇچىسىدۇر. بۇ ئىنساننى ئاللاھقا تەۋەزە قىلىش ۋە ئۇنىڭغا بويسۇنۇشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئاللاھنىڭ بىرلىكى ۋە يېگانىلىكىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، ھەر قانداق شېرىك ۋە بۇزۇق ئېتىقادلاردىن پاكلىنىشنى تەلەپ قىلىدۇ. بۇ ئايەت ئىسلامنىڭ تەۋھىد ئەقىدىسىنىڭ ئاساسىنى چۈشىنىشكە ياردەم بېرىدۇ.
• ئاللاھنىڭ ھەممە نەرسىگە قادىر ۋە ھەممە نەرسىنى ئىدارە قىلغۇچى ئىكەنلىكىنى بىلىش ئىنساننىڭ قەلبىگە تەۋەككۈل ۋە ئىشەنچ ئۇرۇقىنى چاچىدۇ، ھەمدە ئۇنى ئاللاھقا تېخىمۇ يېقىنلاشتۇرىدۇ.