Аль-Бакара сүресі — Аят 73

1. Сөздердің мағынасы:

• اضْرِبُوهُ — оны ұрыңдар, соғыңдар.
• بِبَعْضِهَا — оның (сиырдың) бір бөлігімен.
• يُحْيِي — тірілтеді, өмір береді.
• الْمَوْتَىٰ — өлілер.
• آيَاتِهِ — Оның (Аллаһтың) белгі-дәлелдері, ғаламаттары.
• تَعْقِلُونَ — ақылға салып түсінесіңдер, ойланасыңдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Бани Исраил қауымының арасында болған бір оқиғаға қатысты. Олардың арасында бір адам өлтіріліп, қылмыскері белгісіз болып қалды. Осы мәселені шешу үшін Аллаһ Тағала оларға бір сиырды сойып, өлген адамның денесін сол сиырдың бір бөлігімен ұруды бұйырды. Олар осылай істегенде, өлген адам Аллаһтың құдіретімен тіріліп, өзін кім өлтіргенін айтып берді.

Осы керемет оқиға арқылы Аллаһ Тағала Бани Исраилге өзінің шексіз құдіретін көрсетті. Өйткені өлі денеге жан беріп, оны сөйлету — тек Аллаһтың ғана қолынан келетін іс. Сол сияқты, Қиямет күні Аллаһ барлық өлілерді қайта тірілтеді. Бұл — Аллаһтың әділдігі мен құдіретінің көрінісі. Ол адамдарға өз белгілерін, ғаламаттарын көрсетеді, сонда олар ақылдарын іске қосып, ойланып, шындықты түсінсін деп.

Аяттағы «солай Аллаһ өлілерді тірілтеді» деген сөз — бұл дүниедегі бір кереметтің Қияметтегі тірілуге дәлел болатынын көрсетеді. Яғни, бір адамды тірілтуге құдіреті жеткен Аллаһ, барлық адамзатты қайта тірілтуге де әбден құдіретті.

«Саған белгілерін көрсетеді, сонда ақылға салып түсінерсіңдер» деген бөлік — Аллаһтың адамдарға тура жолды табуы үшін әртүрлі дәлелдер мен ғаламаттарды көрсететінін білдіреді. Бұл дәлелдер адамды ойлануға, ой қорытынды жасауға және нәпсі қалауынан тыйылуға шақырады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың құдіреті шексіз: Ол өлілерді тірілтуге, тіпті өлген денелерді сөйлетуге қабілетті. Бұл — иманды нығайтатын үлкен дәлел.
• Қиямет күнінің хақтығы: Бұл дүниедегі кішкене керемет Қияметтегі үлкен тірілудің дәлелі. Сондықтан әр адам өз өмірін осыған дайындықпен өткізуі керек.
• Аллаһтың белгілері туралы ойлану: Адам баласы Аллаһтың жаратылыстағы, өмірдегі және кітабындағы белгілері туралы ойланып, ақылын пайдалануы тиіс. Бұл — иманға жетудің жолы.
• Нәпсіні тыйю: Ақылды іске қосу, ойлану адамды нәпсінің қалауынан, күнәдан тыйылуға жетелейді.
• Исламның ақыл мен ойлауға шақыратыны: Құран адамды соқыр сенімге емес, ойлауға, түсінуге, дәлелге сүйенуге шақырады. Бұл — Исламның адам ақылына берген құрметінің көрінісі.