Toha surasi — Oyat 88

Kalimalarning ma'nolari:

• جَسَدًا: tanasi bor, jonli ko'rinishdagi gavda.
• خُوَارٌ: sigirning ovoziga o'xshash tovush, bo'kirish.
• فَنَسِيَ: unutdi, ya'ni Muso bu yerni tashlab ketdi va unutdi (yoki: Muso o'z Rabbini unutib, boshqa joyda qoldirdi, degan ma'noda).

Tafsir:

Samariy, Bani Isroilning taqinchoqlarini eritib, ulardan gavdali, joni bo'lmagan, lekin sigirning bo'kirishiga o'xshash tovush chiqaradigan bir buzoq yasadi. Keyin Samariy va uning izdoshlari odamlarga: "Bu sizning ilohingiz va Musoning ham ilohidir. Muso uni unutib, shu yerda qoldirib ketdi va uni izlab boshqa joyga ketdi", deb da'vo qilishdi. Ular bu buzoqni iloh deb atashdi va unga sig'inishdi. Bu bilan ular Alloh taologa shirk keltirib, Muso alayhissalomning ta'limotidan yuz o'girishdi. Aslida bu ish Samariyning hiylasi va fitnasi edi, lekin ularning ko'pchiligi bu yolg'onga aldanishdi.

Foydalar:

• Bu voqea insonni shayton va uning yordamchilarining hiylalaridan ogoh bo'lishga undaydi. Shayton insonni to'g'ri yo'ldan ozdirish uchun turli vasvasalar qiladi, hatto go'zal ko'rinishdagi narsalarni iloh qilib ko'rsatishga ham urinadi.
• Muso alayhissalomning qavmi mo''jizalar ko'rganiga qaramay, buzoqqa sig'inishga moyil bo'lishi, inson qalbining zaifligini va doimiy ravishda ilm va iymon bilan mustahkamlanishi zarurligini ko'rsatadi.
• Bu voqea taqvodor va bilimdon ulamolarning xalqni xurofot va bid'atlardan saqlashdagi o'rni muhimligini ta'kidlaydi. Chunki Samariy kabi aldovchilar har zamonda bo'lishi mumkin.
• Alloh taolo o'z bandalarini gunoh va shirkdan qaytarish uchun bu qissani Qur'onda zikr qilgan. Bu esa Qur'onning hidoyat manbai ekanini va undan saboq olish lozimligini bildiradi.