Аль-Анбия сүресі — Аят 109

1. Сөздердің мағынасы:

• تَوَلَّوْا: бет бұрды, жүзін бұрып кетті, яғни иманнан бас тартты.
• آذَنتُكُمْ: сендерге хабарладым, білдірдім, ескерттім.
• عَلَىٰ سَوَاءٍ: тең дәрежеде, бірдей жағдайда, арамызда айырмашылық жоқ деген мағынада.
• أَدْرِي: білмеймін, хабарым жоқ.
• مَا تُوعَدُونَ: сендерге уәде етілген нәрсе — яғни азап пен қиямет.

1. Аяттың тәпсірі:

Егер олар сенің әкелген иман мен Исламнан бет бұрып, теріс айналса, оларға айт: «Мен сендерге Аллаһ тарапынан маған уахи етілген нәрсені жеткіздім, ескерттім. Енді мен де, сендер де осы хабарды білу жағынан теңбіз — мен сендерге ақиқатты жеткіздім, ал қабыл алу немесе бас тарту өздеріңнің еріктеріңде». Мен сендерге уәде етілген азаптың қашан келетінін білмеймін — ол жақын ба, әлде алыс па, оны тек Аллаһ біледі. Менің міндетім — ескерту және жеткізу ғана.

Бұл аятта Аллаһ елшісіне (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қарсыластарының бет бұруы жағдайында қандай ұстанымда болу керектігі үйретіледі: ол — ақиқатты ашық жеткізу, ескертуді анық білдіру және болашақтағы жазаның уақытын тек Аллаһқа тапсыру. Бұл — пайғамбарлық міндеттің мәні: жеткізу, ескерту, ал нәтижені Аллаһтың қалауына қалдыру.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам дінін жеткізуші адам өз міндетін адал орындауы керек — ақиқатты ашық айту, ескерту, бірақ адамдарды иманға мәжбүрлеу оның қолында емес.
• Адамдардың бет бұруы, қарсылық танытуы — бұл дін таратушыны үмітсіздікке түсірмейді, себебі нәтиже Аллаһтың қолында.
• Ғайыпты тек Аллаһ біледі. Қияметтің, азаптың қашан болатынын ешкім білмейді — бұл әр адамды әрдайым сақ болуға, дайын болуға шақырады.
• Аят адамды ойлануға жетелейді: уәде етілген нәрсе жақын болуы да, алыс болуы да мүмкін, сондықтан иманды қабылдауды кешіктіру — үлкен қауіп.
• Ислам — ашықтық, айқындық және әділдік діні. Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) өз қауымына «біз бірдей жағдайдамыз, мен сендерге ақиқатты жеткіздім» деп айтуы — діннің ашық әрі мейірімді сипатын көрсетеді.
• Бұл аят мұсылманды сабырлыққа, Аллаһтың әміріне мойынсұнуға және өз міндетін адал атқаруға тәрбиелейді.