سوره انبیاء — آيت 17

1) ڏکين لفظن جي معنيٰ:

• لَهْوًا: اھڙي شيءِ جيڪا راند ۽ مشغولي لاءِ ھجي، ھتي مراد آھي اولاد يا زال، ڇاڪاڻ ته دنيا ۾ ماڻھو انھن کي پنھنجي دل جي تسڪين ۽ مشغولي جو ذريعو بڻائيندا آھن.
• مِن لَّدُنَّا: اسان جي طرفان، اسان جي پاڻ وٽان.
• إِن كُنَّا فَاعِلِينَ: جيڪڏھن اسان ائين ڪرڻ گھرو، (پر اسان ائين نه ڪنداسين، ڇاڪاڻ ته اھو اسان جي شان جي خلاف آھي).

2) آيت جي تفسير:

اللھ تعاليٰ پنھنجي پاڪ ذات جي باري ۾ ٻڌائي ٿو ته جيڪڏھن اسان کي ڪا راند يا مشغولي اختيار ڪرڻي ھجي ھا، يعني ڪو اولاد يا زال رکڻي ھجي ھا، ته اسان اھو پنھنجي وٽان ئي رکون ھا، اوھان جي وٽان نه. ڇاڪاڻ ته دنيا ۾ ريت اھا آھي ته ماڻھو جو اولاد ۽ زال سندس پاڻ وٽ ھوندو آھي، ٻئي جي وٽ نه. پر اسان ائين ڪڏھن به نه ڪيو ۽ نه ڪنداسين، ڇاڪاڻ ته اسان ان کان پاڪ ۽ بي نياز آھيون. اسان کي نه ڪنھن اولاد جي ضرورت آھي ۽ نه ڪنھن زال جي، اسان جو اولاد ۽ زال کان پاڪ ھجڻ اسان جي ذات جي ڪمال ۽ عظمت جو حصو آھي. اھڙي شيءِ اسان جي شان ۾ ناممڪن آھي، تنھنڪري اسان اھو نه ڪيو.

3) ھن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• اللھ جي ذات جي پاڪائي جو يقين: ھي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته اللھ تعاليٰ ھر ان شيءِ کان پاڪ آھي جيڪا مخلوق جي مشابھت رکي ٿي، ڇاڪاڻ ته اولاد ۽ زال جي ضرورت مخلوق جي خاصيت آھي، نه خالق جي.
• توحيد جي مضبوطي: جڏھن اسان سمجهون ٿا ته اللھ تعاليٰ کي ڪنھن جو اولاد يا زال نه آھي، ته پوءِ اسان جو ايمان خالص ھڪڙي اللھ تي مضبوط ٿئي ٿو ۽ شرڪ کان پاڪ رھي ٿو.
• قرآن جي بلاغت ۽ حڪمت: ھن آيت ۾ اللھ تعاليٰ پنھنجي قدرت ۽ حڪمت جو مظاهرو ڪيو آھي ته جيڪڏھن ڪا شيءِ ھجي ھا ته اھا سندس ئي وٽان ھجي ھا، پر اھڙي شيءِ جو ھجڻ ئي سندس شان جي خلاف آھي. ھي اسان کي قرآن جي گھري حڪمت ۽ بلاغت جو احساس ڏياري ٿو.
• اسلام جي سچائي جو ثبوت: ھي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته اسلام ۽ قرآن اسان کي اللھ جي صحيح سڃاڻپ ڏئي ٿو، ھڪ اھڙي اللھ جي جيڪو پاڪ، بي نياز ۽ ھر عيب کان مٿانهون آھي. اھا سڃاڻپ ئي اسان جي دلين کي سڪون ۽ اطمينان ڏئي ٿي.
• دل جي تسڪين ۽ اميد: جڏھن اسان سمجهون ٿا ته اسان جو رب اھڙي عظيم ۽ پاڪ ذات آھي، ته پوءِ اسان کي ان تي ڀروسو وڌي ٿو ۽ اسان جي دلين ۾ اميد ۽ تسڪين پيدا ٿئي ٿي ته اسان جو رب اسان جي ھر ضرورت پوري ڪرڻ تي قادر آھي.