Anbiyo surasi — Oyat 38

Kalimalarning maʼnolari:

• الْوَعْدُ – vaʼda, bu yerda azob va qiyomat vaʼdasi nazarda tutilgan.
• صَادِقِينَ – rostgoʻylar, toʻgʻri soʻzlovchilar.

Tafsir:

Makkai mushriklari Paygʻambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) va moʻminlarga istehzo qilib, masxaraomuz tarzda: “Agar sizlar rostgoʻy boʻlsangiz, aytgan omonat va azobingiz qachon keladi? Qachon bu vaʼda amalga oshadi?” — deyishardi. Ular qiyomat va azobning kelishini inkor etib, uni uzoq deb hisoblar, hatto kelishiga ishonmasdan, o‘zlaricha bu vaʼdani yolgʻonga chiqarish uchun shoshiltirib so‘rar edilar. Bu savol ularning o‘jarligi va masxaraligini ko‘rsatadi, zero ular haqiqatni bilishni emas, balki Payg‘ambarni va uning daʼvatini obro‘sizlantirishni maqsad qilgan edilar. Ular: “Agar rostgo‘y bo‘lsangiz, shu vaʼdani keltiring-chi?” — deb, o‘zlarining kufr va takabburligini namoyon qilishardi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Alloh taolo bandalarining shoshilinch so‘rovlariga javob berishni O‘z hikmati bilan kechiktirishi mumkin. Azob yoki qiyomat vaqti faqat Allohning ilmida bo‘lib, U buni O‘zi xohlagan paytda amalga oshiradi. Mo‘min esa bu haqda shoshilmasdan, Allohning vaʼdasiga ishonib, sabr qilishi lozim.
2. Istehzo va masxara — kofirlarning odatiy usuli bo‘lib, ular haqni yengish uchun shunday yo‘l tutadilar. Ammo mo‘min bunday holatlarda o‘z eʼtiqodida mustahkam turishi va ularning so‘zlariga ahamiyat bermasligi kerak.
3. Qiyomat va oxiratga ishonish — mo‘minning hayotini maʼnoli qiladi. Bu ishonch insonni gunohlardan saqlaydi va yaxshi amallarga undaydi. Kofirlarning bu vaʼdani inkor etishi ularning o‘zlari uchun ziyon ekanini unutmaslik kerak.
4. Payg‘ambarlar va ularga ergashganlar har doim sinovlarga duchor bo‘lganlar. Bu sinovlar ularning sabr-qanoatini oshiradi va imonini mustahkamlaydi. Biz ham shu yo‘lda sabr qilib, Allohning vaʼdasiga ishonishimiz lozim.