سوره انبیا — آیه 38

معانی کلمات:

• مَتَىٰ: کی، چه زمانی (برای استعجال و طلب تعجیل در وقوع وعده استفاده شده است).
• هَٰذَا الْوَعْدُ: این وعدهای که به ما داده میشود؛ مراد عذاب و قیامت است.
• صَادِقِينَ: راستگویان؛ خطاب به پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) و مؤمنان.

تفسیر آیه:

کافران منکرِ معاد و رستاخیز، از روی استهزا و استعجال (شتابزدگی) میگویند: «این وعدهای که میدهید (یعنی عذاب و قیامت) کی فرا میرسد؟ اگر شما (ای محمد و پیروانت) راستگویید، پس آن را هرچه زودتر برای ما بیاورید!» آنان با این سخن، نه از روی ایمان و باور، بلکه از سرِ تمسخر و انکار، وقوع وعدههای الهی را به چالش میکشند و گمان میکنند که با طلبِ تعجیل، میتوانند صدق پیامبر را آزموده یا او را در تنگنا قرار دهند. این در حالی است که وعدههای خداوند حتمی است و به وقتِ مقرر خود، بدون هیچ تأخیری محقق خواهد شد، هرچند کافران آن را دور و بعید میپندارند.

فواید و پیامهای آیه:

1. حتمیت وعدههای الهی: هیچ وعده الهی، چه وعدههای رحمت و چه وعدههای عذاب، تخلفناپذیر است و به وقت خود قطعاً واقع میشود؛ پس مؤمن باید به آن یقین کامل داشته باشد و هرگز در آن تردید نکند.
2. پرهیز از استهزاء: استهزاء و تمسخر دین و وعدههای الهی، صفت کافران و منکران است و مؤمن باید از این خصلت زشت دوری کند و همواره با وقار و ادب با حقایق دینی برخورد نماید.
3. صبر و استقامت در برابر طعنهها: پیامبر اکرم (ص) و مؤمنان در برابر اینگونه سخنان تمسخرآمیز، مأمور به صبر و استقامت بودند؛ این درس بزرگی است که در برابر نیشخندهای مخالفان، نباید سست شد، بلکه باید با توکل بر خدا و یقین به وعدههای او، راه خود را ادامه داد.
4. آگاهی از عاقبت کافران: این آیه هشدار میدهد که کافران با این سخنان، تنها عذاب خود را نزدیکتر میسازند و سرانجامِ استهزای آنان، گرفتار شدن در عذابی است که خود به شوخی خواستهاند؛ پس عاقل کسی است که پیش از فرا رسیدن وعده الهی، به ایمان و عمل صالح روی آورد.