ซูเราะฮฺ อัล-อัมบิยาอ์ — อายะฮฺ 54

คำสำคัญที่ต้องอธิบาย:

• ضَلَالٍ (ฎอลาล): ความหลงผิด การออกนอกเส้นทางที่ถูกต้อง
• مُبِينٍ (มุบีน): ชัดเจน ปรากฏประจักษ์ ไม่มีความคลุมเครือ

คำอธิบายความหมายของอายะฮ์:

อิบรอฮีม อะลัยฮิสสลาม ได้กล่าวตอบโต้กลุ่มชนของเขาที่เคารพบูชารูปปั้นและปฏิเสธคำเชิญชวนของท่านว่า "แท้จริงพวกท่านและบรรพบุรุษของพวกท่านที่พวกท่านยึดถือและเลียนแบบพวกเขานั้น ต่างก็ตกอยู่ในความหลงผิดอันชัดแจ้ง" ท่านไม่ได้กล่าวเพียงว่าพวกเขาหลงผิดเท่านั้น แต่ยังรวมถึงบรรพบุรุษของพวกเขาที่พวกเขาอ้างว่าเป็นแบบอย่างที่ดีงามด้วย เพราะการทำตามบรรพบุรุษโดยปราศจากการไตร่ตรองหาเหตุผลนั้น ไม่ได้ทำให้ความผิดกลายเป็นถูกต้องแต่อย่างใด

การที่อิบรอฮีมกล่าวเช่นนี้เป็นการประกาศอย่างกล้าหาญและชัดเจนว่าเส้นทางที่พวกเขาดำเนินอยู่นั้นผิดพลาดอย่างสิ้นเชิง ทั้งในส่วนของคนรุ่นปัจจุบันและคนรุ่นก่อนหน้า ซึ่งเป็นการตัดรากฐานความเชื่อที่ผิดพลาดของพวกเขาอย่างสิ้นเชิง เพราะหากบรรพบุรุษที่พวกเขายึดถือเป็นแบบอย่างนั้นหลงผิด การทำตามก็ย่อมหลงผิดตามไปด้วย

ประโยชน์ที่ได้รับจากอายะฮ์:

1. ความกล้าหาญในการกล่าวความจริง แม้จะต้องขัดแย้งกับคนส่วนใหญ่และขนบธรรมเนียมที่สืบทอดกันมา เพราะความจริงต้องมาก่อนเสมอ
2. การยึดถือบรรพบุรุษโดยไม่ใช้สติปัญญาไตร่ตรองนั้นไม่ใช่หลักฐานที่ถูกต้องในการอ้างอิง ความถูกต้องต้องวัดที่ความสอดคล้องกับสัจธรรม ไม่ใช่วัดที่ความเก่าแก่หรือจำนวนผู้ปฏิบัติ
3. การเรียกร้องสู่ความถูกต้องต้องเริ่มจากการชี้ให้เห็นความผิดพลาดของความเชื่อเดิมอย่างชัดเจน เพื่อให้ผู้คนตระหนักถึงความจำเป็นในการเปลี่ยนแปลง
4. อิสลามเป็นศาสนาแห่งเหตุผลและปัญญา ไม่ได้เรียกร้องให้เชื่อตามผู้อื่นโดยปราศจากการคิดพิจารณา แต่ส่งเสริมให้มนุษย์ใช้สติปัญญาแสวงหาความจริง ซึ่งเป็นสิ่งที่นำมาซึ่งความเจริญและความถูกต้องในทุกยุคทุกสมัย