سوره انبیا — آیه 55

معانی کلمات:

• اللَّاعِبِینَ: بازیکنندگان، شوخیکنندگان، کسانی که جدی سخن نمیگویند و گفتارشان از روی هزل و شوخی است.

تفسیر آیه:

قوم ابراهیم (علیه السلام) در پاسخ به دعوت او که آنان را به ترک بتپرستی و پرستش خدای یگانه فراخوانده بود، با تعجب و انکار گفتند: «آیا تو با حق و راستی نزد ما آمدهای، یا از جمله کسانی هستی که شوخی میکنند و سخنانت جدی نیست؟» آنان نمیتوانستند باور کنند که کسی بتواند با این جدیت، بتهایشان را به باد انتقاد بگیرد و آنان را به دینی نو دعوت کند؛ از این رو، سخن ابراهیم را یا جدی میپنداشتند که برایشان گران و غیرقابل قبول بود، یا آن را هزل و شوخی تلقی میکردند تا از سنگینی آن بکاهند. این گفتار نشان میدهد که قوم ابراهیم در برابر حق، دچار حیرت و سرگردانی شده بودند و نمیدانستند که دعوت او را جدی بگیرند یا آن را بازیچه و شوخی بپندارند.

فواید و پیامهای آیه:

1. ثبات قدم در برابر تمسخر مخالفان: پیامبران الهی در برابر سخنان تمسخرآمیز و اتهامآمیز قوم خود، نه تنها سست نمیشدند، بلکه با صلابت و جدیت به دعوت خود ادامه میدادند. این درس بزرگی است برای مؤمنان که در راه حق، از تمسخر و استهزای دیگران نهراسند.
2. حقطلبی، جدیترین مسئله زندگی است: دین و دعوت به سوی خدا، امری جدی و حیاتی است و هرگز با شوخی و بازی سازگار نیست. مؤمن باید در پذیرش حق و دفاع از آن، نهایت جدیت را به کار گیرد.
3. آشنایی با روش برخورد با منکران: گاهی مخالفان برای فرار از پذیرش حق، آن را به شوخی و بازی نسبت میدهند تا از تأثیر آن بکاهند. مؤمن باید این حربه را بشناسد و با استدلال و صبر، باطل بودن آن را آشکار سازد.
4. شجاعت در بیان حق: ابراهیم (علیه السلام) با وجود اینکه قومش او را به شوخی و هزل متهم کردند، با شجاعت و بدون ترس، به بیان حق ادامه داد و این نشان میدهد که مؤمن نباید از واکنشهای منفی دیگران در مسیر حق هراس داشته باشد.