Аль-Хаджж сүрөсү — Аят 69

1. Сөздөрдүн мааниси:

• اللَّهُ – Аллах, жалгыз Кудай.
• يَحْكُمُ – өкүм кылат, чечим чыгарат, адилеттик менен баа берет.
• بَيْنَكُمْ – силердин араңарда.
• يَوْمَ الْقِيَامَةِ – кыямат күнү, кайра тирилүү күнү.
• فِيمَا – ал нерсе жөнүндө, ошол нерседе.
• كُنتُمْ – силер болгонсуңар, силер ээ болгонсуңар.
• تَخْتَلِفُونَ – талашып-тартышып жүргөнсүңөр, пикир келишпестик кылгансыңар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала кыямат күнү ыймандуулар менен каапырлардын, ошондой эле дин маселесинде талашып-тартышкан бардык пенделеринин ортосунда өкүм чыгарарын билдирет. Дүйнөдө адамдар дин, ыйман, акыйкат жөнүндө ар кандай пикирде болушту, кээ бирлери акыйкатты танып ыйман келтирди, кээ бирлери четке кагып каапырлык кылды, дагы бирөөлөрү талашып-тартышып, шек кылып жүрдү. Бирок кыямат күнү Аллах алардын баарынын ортосунда адилет өкүм чыгарат: ким туура жолдо болгон, ким адашкан — баары ачык-айкын болот. Ошол күнү эч ким талаша албайт, эч кимдин далили кабыл алынбайт, анткени Аллах ар нерсени көрүп-билип турат жана Анын өкүмү адилеттүү. Бул аят ошондой эле пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана ыймандууларга каапырлар менен талашып-тартышууда акылдуу, сылык мамиле кылууга үндөйт: эгер алар кабыл албаса, аларды Аллахка тапшырып, кыямат күнү Аллахтын өзү алардын ортосунда өкүм чыгарарын эскертүү керек. Бул — талаш-тартышты токтотуучу, жүрөктү тынчтандыруучу жана акыйкатты Аллахка тапшыруучу акылдуу мамиле.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах кыямат күнү бардык адамдардын ортосунда адилет өкүм чыгат, эч кимге зулумдук кылбайт. Бул — ыймандуулар үчүн чоң сооронуч: дүйнөдө акыйкатсыздыкка дуушар болгондор кыяматта акыйкатты табат.
• Дин маселесинде талашып-тартышуунун акыры Аллахтын өкүмү менен чечилет. Ошондуктан ыймандуу адам талаш-тартышка берилип кетпей, акыйкатты Аллахка тапшырып, сабыр кылат.
• Бул аят адамды акыйкатты издөөгө, ой жүгүртүүгө чакырат: кыямат күнү ар ким өзүнүн туура же туура эмес жолдо болгонун билет. Демек, азыр эле акыйкатты таап, ага бекем кармануу — акылдуулук.
• Ислам дини адилеттикке, акыйкатты сүйүүгө жана Аллахка тапшырууга үндөйт. Бул аят мусулмандарга динди далилдүү, сылык жана акылдуу жол менен жеткирүү керектигин үйрөтөт.
• Кыямат күнүндөгү Аллахтын өкүмү — ыймандуулар үчүн жеңиш, каапырлар үчүн өкүнүч. Ошондуктан ар бир адам бул дүйнөдө Аллахтын буйруктарына моюн сунуп, Анын ыраазылыгын алууга умтулушу керек.